GündemManşet

İŞ YOK, KİRA ÇOK!

Sarıyer’de son dönemde pek çok esnaf, piyasalardaki sıkıntılar yüzünden iş yapmakta zorlanırken, diğer taraftan da giderek artan iş yeri kiraları yüzünden oldukça dertli. Sarıyer Gazetesi piyasanın nabzını tuttu, emlakçılar ve esnafa mikrofon uzattı.

SARİYERGAZETESİ.COM – ÖZEL RÖPORTAJ

Türkiye’de yaşanan ekonomik dalgalanmalar Sarıyer esnafını da etkiliyor. Vatandaşın alım gücünün azalması yüzünden iş yapamaz hale gelen Sarıyer esnafı, giderek artan kiralardan yana oldukça dertli. Sarıyer Gazetesi olarak emlakçılar ve esnafın bu konudaki görüşlerini dinledik…

YÜKSEK KİRALAR İÇİN ESNAF VE EMLAKÇILAR NE DİYOR?

BİRLİK EMLAK – VURAL ASLAN

Ben Sarıyer’de 31 yıllık bir emlakçı olarak şunu görüyorum ki, son 3 seneden beri kira giderleri vatandaşın kazancının çok çok üzerine çıkmıştır. Örneğin Sarıyer’de sadece 40 metrekare olan bir dükkan bile bugün 7-10-12 bin liraya kiralanıyor. Bu dükkanda esnafın yaptığı nedir; ayakkabıcı veya buna benzer sanatçılar. Gıda maddesi yani yemek yapanlar kendi gelirlerini çıkarıyor ama bunun dışındaki esnaflar birer birer kapatıyor. Sarıyer’de ana caddede 7 dükkan kapattı ve uzun süredir de tutan olmadığı için boş duruyor. Bu kiralarla Sarıyer’de esnaf geçinemez. Belki en fazla 5 ay dayanabilir. Sarıyer halkı ne alıp ne yapacağını biliyor fazla da bir hareket yapmaz. Dışarıdan gelecek olan turizm potansiyeli gibi hareketlilik olacak ki insanlar buradan alışveriş yapacak. O da nedense olmuyor… Yüksek kiradan dolayı dükkan boşalmaları böyle devam edecektir. Çünkü faizlerin biraz düşmesine rağmen ekonomi çok kötü durumda. Sabah açıp iş yapamadan akşam eve gidiyoruz. Telefonla işlerimiz durmazdı, şimdi telefon bile çalmaz durumda… Oturup bekliyoruz! Sarıyer’de kime sorsanız bunu söyleyecektir. Sarıyer’de iş yeri kiralarının yanı sıra ev kiraları yükselerek aldı başını gitti. 2 oda 1 salonun kirası 2000 lira. Vatandaşların gelirlerinin artmayışından değil mal sahipleri kafalarına göre bir şey biçmişler. 1300 liradan çıkıyor, sonra kira 1800 diyor. Önceden elimizde kiralık daire hiç durmazdı şimdi duruyor yani veremiyoruz.  2000-2500 TL kiralar vatandaş için çok ağırdır. Hiç kimse bunu kaldıracak durumda değil. 4 bin lira maaş alan bir adam kirasını ne ile ödeyecek? Çocuğunu yedirecek mi, okutacak mı yoksa elektrik su doğalgaza mı verecek! Sarıyerli ev sahibi vatandaşları buradan uyarmak istiyorum. Kiralarınızı dengeli duruma getirin. Kiracınızı üzmeden paranızı da alabilecek şekilde kira artışı yapın. Bu ağır şartlarda kimse kiralık yere gelip kolay kolay giremez. Ev sahiplerinin duyarlı olması gerekiyor.

FİLİKA BALIK – AHMET SÖNMEZ

Sarıyer’de kiraların yüksek olması bütün esnaf tarafından bilinen bir şey fakat maalesef esnafımız mal sahipleriyle kötü olmamak için görüşünü belli etmiyor. Ben esnaf olarak burada daha yeniyim 3-4 aylık bir mazimiz var. Ama Sarıyer’de kiralar gerçekten çok yüksek. Gelirinizin neredeyse yaklaşık yarısı kiraya gidiyor. Bunun için neler yapılabilir… Sarıyer’de esnaf olarak hepimizin toplanıp düşünmesi gerekirken ancak bireysel fikirlerle hareket ediliyor. Bu da hiç kimseye bir şey kazandırmıyor. Bunun tek çözümü bence bu konuda esnafların bir araya gelmesi. Sarıyer’de yaşıyorum. Ev kiraları da yüksek ama dükkan kiralarına baktığınız zaman anormal derecede yüksektir. Sarıyer Merkez’de kiralayacağınız dükkanı Taksim Merkez’de de bulabilirsiniz. Sarıyer’imizde hiçbir şey kalmadı adeta köy yapıldı! Bir tek kalan şey kiralar… Mal sahipleri açısından baktığınızda kendilerini savundukları nokta hayat pahalılığıdır. Tamam, da bunu yaşayan bir tek siz değilsiniz ki! Dükkanım boş kalsın deyip de kiraya vermeyenler de var. Sarıyer’de esnaf için gerçekten zor bir süreç…

MC ROYAL – MURAT YILDIZ

Sarıyer’de uzun süredir kiraların yüksek olmasıyla ilgili bütün esnaftan şikayetler var. Ev ve iş yeri kiraları diğer semtlere göre baya yüksek. Biz de bu durumdan memnun değiliz. Sarıyer’in diğer semtlere göre ne farkı var bilmiyoruz. İlçenin potansiyeli de geliri de belli. Kiralar daha düşük olsun isteriz çünkü bütün kazancımızı kiraya veriyor gibiyiz. Çoğu dükkan yüksek kiralara dayanamayıp kapatıyor. Biz burada MC Royal fırını olarak eskiyiz. Ama Sarıyer’de yeni dükkan açmak zor. Sarıyer’de dükkan açan 5-6 ay içerisinde dayanamıyor kapatıyor. Kendi evim kira değil ama ev kiralarının da yüksek olduğunu müşterilerimizden duyuyoruz.

ÖZGENÇ AYAKKABI – ALİ ÖZGENÇ

40 seneden beri ayakkabıcıyım, Sarıyer’de de 20 seneden bu yana esnafım. Son 2-3 senedir Sarıyer’deki potansiyel düştü. 6-7 eleman çalıştırıyorken bunu indirdik 2’ye. Masraflardan düşürmek için de ailecek çalışıyoruz. Kiracı esnaf olarak bizler masrafları ödemekte zorlanıyoruz. Piyasada akarsa her yer akıyor almazsa da az akmış oluyor. 20-25 bin lira kira istendiğini söyleyen komşularımız var. Kiracı bu rakamı en fazla 3-5 ay öder. Yani 1-2 sene düzenli ödeyemez. Verilecek en yüksek kira 8-10 bin lirayı geçtikten sonra sıkıntıdır. Her sektörde potansiyel yüzde 50 düştüğü için ödemekte herkes zorlanıyor. Bulunduğun dükkanda mal sahibi olursan para kazanır mısın desek sadece karnını doyurursun ve evinin giderini karşılarsın. Herkes zannediyor ki dükkanım var kazancım da olur. Sarıyer’de 1 seneden fazladır boş duran dükkanlar var. Bir dükkanın bu kadar süre boş durması zararadır. Mal sahiplerinin ellerini vicdanlarına koyarak dükkanlarını kiraya vermelerini isterim.

KAMİLOĞLU EMLAK – MUHAMMET KAMİL

Sarıyer’imizde ev sorunu var. Yani kiralık daire çok olmadığı için fiyatları da çok yüksek oluyor. Satılık olarak da binalar zaten çok eskidir. Eski olan bina ve dairelerde bile fiyatlar 500-1000 TL arasında değişiyor. Emlakçılar olarak bizler de Sarıyer’de kiraların yüksek oluşuna bir çözüm bekliyoruz. 1+1 dairenin kiralık fiyatı 1500-2000 TL’den başlıyor. Hem yüksek hem de daire yok şu anda elimizde. Sarıyer’e imar verilsin ki binalar güzel yapılsın da biz de kiraya verelim diye bekliyoruz. Bu şartlarda ve gidişatta işimiz zor. Kira fiyatlarında mal sahiplerinin insaflarına bırakıyorum vatandaşı düşünsünler.

AİLENİZİN TERZİSİ – MURAT YILMAZ

Sarıyer geneline bakarsak kiralar yüksek. Biraz daha makul olursa çok daha iyi olur. İnsanlar biraz daha nefes alır. Zaten genel olarak işlerde de bir durgunluk var. Ben kazanamazsam kirayı nasıl ödeyeceğim, bunun altından nasıl kalkacağım? Karşılıklı anlayışlı bir şekilde bu durum çözülebilir. Ama bazı mal sahipleri de biraz acımasız. Ben mal sahibi olmuş olsam 3 ay sağlam alıp 4. ay alamayacağıma indirim yaparak kirayı makul bir seviyede tutarım. Bence bir dükkanın 2 ay boş kalması demek o dükkanın 1 senelik kirasını da riske sokmaktır. Bunu düşünemiyorlar yani biraz hırs var. Mal sahibi olarak kiracıyı da düşünmek gerekiyor. İnsanların durumu genel olarak gerçekten sıkıntıdalar. Terziye bıraktığı malını alırken dahi zorlanarak 5-10 liranın hesabını yapıyor. İnşallah buna bir çözüm bulurlar. Zaten vergiler belimizi büküyor. Eskiden dükkanlar daha boşalmadan gizli saklı hemen tutulurdu. Şaşırırdık bir bakardık değişmiş. Şimdi öyle değil ki Sarıyer’de caddede boş boş dükkanlar bekliyor. Tutan yok, iş yapacak riske girecek esnaf yok. Zaten Sarıyer’de yukarıda tünel açıldıktan sonra işlerde baya düşüş oldu. Bütün esnafı etkiledi. Yukarıdaki müşteriler Sarıyer’de trafik sorunu olduğu için tünelden basıp gidiyor. Birçok müşterimizi artık göremiyoruz. Mal sahiplerinin bunu düşünmeleri gerekiyor. Biraz daha insaflı olsunlar ve aç gözlülük yapmasınlar.

LİMTUR EMLAK – ATİLLA LİMANLAR

Sarıyer’de kiralar çok yüksek değil. Neden değil, şu anki konjonktüre göre faizlerin bu kadar yüksek olmasından dolayı insanlar zaten gayrimenkul satın almaya girmedi. Müteahhitlerin elinde çok sayıda satılık daire kaldı. Bu daireler satılamıyor ve satılamayan mülkler de kiracı alamıyor. Satılamayan daireler yüzünden kiralanacak alanlar daralmaya başladı. Sarıyer zaten sit alanı ve her yerde inşaat yok. Senelerin getirdiği bir yığıntı var. Satılamayan daireler yüzünden arz ve talep dengesi birbirine geçti. Kiralık talep çoğalmaya başladı. Kiralık talep çoğalmaya başlayınca bu sefer de mal sahipleri de kiralarda artış yaptı. Zaten devletin açıkladığı enflasyon değerleri yüzde 15-20 seviyelerinde, gelecek olan zamlarla beraber kiralar yüzde 50 zıpladı. 2000 TL kira 3000 TL oldu, 3000 TL kira ise 4500 TL oldu. Sarıyer’de siteler bölgesi zaten doldu. İnsanlar elindeki dolar birikimini bozmayınca piyasa daha da kilitleniyor. Bu bir ters ekonomi durumudur. Ben hem bir ekonomist hem de emlakçı olarak kiraların kesinlikle daha da artacağını söylüyorum. İnsanlar daire satın alacağına parasını faizde tutuyor ve faizden gelen paranın üzerine biraz daha ekleyerek kiraya geçiyor. Bu durumda da hem kiracı hem de ev sahibi tarafından çift şekilde kiralar yükselmiş oluyor. Zannetmeyin ki kirayı sadece ev sahipleri yükseltiyor. Kiracıların kendi algıları da yükseltiyor. Elimize kiralanacak olarak gelen daireler pahalı olsa da gelen gidiyor yani boş kalmıyor. Esnaf açısından bakacak olursak da eskiden dükkanlar hem alıcı hem de satıcı tarafından daha çok talep görürdü. Ama şimdi maalesef tam tersi oldu. Faizlerin ve vergilerin yüksek olmasının yanı sıra şartların da kötü olması ticarethane açmayı engelliyor. Ayda 10 bin lira kazanabilmek için 1 milyon liralık yatırım yapmam gerekiyor. Para kazanacağını da meçhul olarak gören esnaf risk alıp iş yeri açmaktan vazgeçerek parasını faizde değerlendiriyor. Vergiler ve faizin yüksek olması maalesef iş yerlerinin cazibesini kaybettirdi. İnsanlar ellerindeki dolarlarını bozup piyasaya sürmezlerse kiralar daha da yükselecek ve gayrimenkulün fiyatları daha da düşecek.

Daha fazla göster

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İlgili İçerikler