5 milyar liralık harcama, 44 milyon liralık faiz gideri, kayıtları yapılmayan taşınmazlar, ruhsatsız işyerleri, vergi tahsilatındaki eksiklikler, ihale uygulamaları ve milyonlarca liralık muhasebe hataları… Sayıştay’ın Ak Partili Sultangazi Belediyesi için hazırladığı 2025 Yılı Denetim Raporu, belediyenin mali yönetimi ve uygulamalarına ilişkin tam 26 önemli tespiti ortaya koydu.
Sayıştay Başkanlığı tarafından hazırlanan ve Ekim 2026’da yayımlanan Sultangazi Belediyesi 2025 Yılı Denetim Raporu’nda toplam 26 bulgu yer aldı. Bunların 6’sı mali tablolar hakkındaki denetim görüşüne dayanak oluşturan bulgulardan, 20’si ise diğer mevzuat ve uygulama tespitlerinden oluştu.
Sayıştay denetçileri; belediyenin taşınmaz kayıtlarından gelir tahsilatına, personel istihdamından ihale uygulamalarına, emlak vergilerinden park alanlarına kadar birçok konuda eksiklik ve mevzuata aykırılıklar belirledi.
SULTANGAZİ BELEDİYESİ 2025 YILINDA 5 MİLYAR LİRA HARCADI!
Rapordaki mali tablolara göre Sultangazi Belediyesi’nin 2025 yılı için başlangıç gider bütçesi 5 milyar 547 milyon TL olarak belirlendi. Önceki yıldan devreden ödenek ve 200 milyon TL’lik ek ödenekle birlikte toplam ödenek 5 milyar 754 milyon 218 bin 956 TL’ye ulaştı.
Yıl sonunda belediyenin toplam bütçe gideri 5 milyar 60 milyon 716 bin 943 TL, net bütçe geliri ise 4 milyar 628 milyon 449 bin 618 TL olarak gerçekleşti. Böylece bütçe giderleri, net gelirleri yaklaşık 432 milyon 267 bin TL aştı.
Raporda yer alan başlıca giderler şöyle:
| Harcama kalemi | 2025 yılı tutarı |
|---|---|
| Mal ve hizmet alımları | 3.624.261.532 TL |
| Sermaye giderleri | 840.962.655 TL |
| Personel giderleri | 397.839.121 TL |
| Cari transferler | 115.423.171 TL |
| Faiz giderleri | 44.072.577 TL |
| SGK devlet primi giderleri | 34.241.839 TL |
| Sermaye transferleri | 3.916.045 TL |
Belediyenin mal ve hizmet alımları bir önceki yıla göre yüzde 64,10, toplam bütçe giderleri ise yüzde 57,63 oranında arttı.
FAİZ GİDERLERİNDE YÜZDE 159 ARTIŞ!
Rapordaki dikkat çekici rakamlardan biri de belediyenin faiz harcamaları oldu. 2024 yılında 16 milyon 989 bin 835 TL olan faiz gideri, 2025 yılında 44 milyon 72 bin 577 TL’ye yükseldi.
Böylece belediyenin faiz giderlerindeki yıllık artış yüzde 159,41 olarak kayıtlara geçti.
Sayıştay raporunda ayrıca belediyenin 2025 yılı için ayrılan ödeneklerden 693 milyon 502 bin 12 TL’sinin iptal edildiği belirtildi.
SAYIŞTAY’IN TESPİT ETTİĞİ 6 MALİ TABLO BULGUSU
BULGU 1 – BELEDİYENİN 8 TAŞINMAZININ TAHSİS KAYITLARI YAPILMADI!
Sayıştay denetçileri, Sultangazi Belediyesi tarafından çeşitli kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtlarını inceledi.
İnceleme sonucunda, 3 arsa ve 5 bina olmak üzere toplam 8 taşınmazın başka kamu kurumlarına tahsis edilmiş olmasına rağmen tahsis işlemlerinin muhasebe kayıtlarına yansıtılmadığı belirlendi.
Denetçiler, söz konusu taşınmazların belediyenin mali tablolarında ilgili hesaplar üzerinden izlenmesi gerektiğine dikkat çekti. Belediye yönetimi ise tespiti kabul ederek düzeltici işlemlerin yapıldığını bildirdi.
BULGU 2 – GECİKME ZAMLARI MALİ TABLOLARA YANSITILMADI!
Sayıştay, belediyenin zamanında tahsil edemediği kamu alacakları için hesaplanan gecikme zamlarının muhasebeleştirilmesinde hata bulunduğunu tespit etti.
Rapora göre belediye, mükelleflerin gecikme zamlarını günlük olarak hesaplamasına rağmen bu tutarları ilgili mali yılın sonunda gelir olarak kaydetmedi.
Gecikme zamlarının yalnızca ödeme yapıldığında tahakkuk ettirilmesi nedeniyle, belediyenin 2025 yılı mali tablolarındaki faaliyet alacakları olması gerekenden düşük göründü. Denetçiler, tahsil edilmeyen gecikme zamlarının da ilgili yılın mali tablolarına yansıtılması gerektiğini belirtti.
BULGU 3 – 156 MİLYON LİRALIK VARLIKTA AMORTİSMAN KAYDI EKSİKLİĞİ!
Sayıştay’ın en dikkat çekici muhasebe tespitlerinden biri belediyenin maddi duran varlıklarına ilişkin oldu.
Denetimde, toplam kayıtlı değeri 156 milyon 861 bin 304 TL olan bazı varlık gruplarına amortisman ayrılmadığı belirlendi. Amortisman ayrılmayan varlıklardan bazıları şöyle:
| Varlık grubu | Kayıtlı değer |
|---|---|
| Yeraltı ve yerüstü düzenleri | 136.481.113 TL |
| Ortaöğretim okulları | 17.967.964 TL |
| Mesleki eğitim merkezleri | 1.816.882 TL |
| Güzel sanat eserleri | 595.344 TL |
Denetçiler bununla da sınırlı kalmayan bir başka muhasebe hatasını ortaya çıkardı. Bazı varlıklarda ise kayıtlı değerlerinden daha yüksek tutarda amortisman ayrıldığı görüldü.
Örneğin kayıtlı değeri 1 milyon 89 bin 262 TL olan boru hatları için 26 milyon 805 bin 238 TL birikmiş amortisman kaydedildi. Aradaki fark 25 milyon 715 bin 975 TL oldu.
Makine ve aletlerde 793 bin 793 TL, seyyar kulübe, kabin, büfe ve kafeslerde ise 4 milyon 470 bin 773 TL tutarında kayıtlı değeri aşan amortisman farkı belirlendi.
Rapordaki örnek tablolar üzerinden yapılan hesaplamaya göre kayıtlı değeri aşan amortisman farklarının toplamı 30 milyon 980 bin 542 TL’ye ulaşıyor.
Sayıştay, bu muhasebe hatalarının giderilmesini istedi. Söz konusu tutarlar doğrudan kaybolan veya zimmete geçirilen para olarak değil, muhasebe kayıtlarındaki uyumsuzluklar olarak raporlandı.
BULGU 4 – 13 MİLYON 859 BİN LİRALIK YOL MALZEMESİ HATALI MUHASEBELEŞTİRİLDİ!
Sultangazi Belediyesi’nin 2025 yılında gerçekleştirdiği beton parke taşı ve bordür alımı da Sayıştay denetimine takıldı.
Rapora göre 13 milyon 859 bin 760 TL bedelle satın alınan kaldırım ve yol yapım malzemeleri, ilgili stok ve yatırım hesaplarında izlenmeden doğrudan gider olarak kaydedildi.
Bu işlem nedeniyle belediyenin yatırım ve yeraltı-yerüstü düzenleri hesapları toplam 13 milyon 859 bin 760 TL eksik, giderler hesabı ise aynı tutarda fazla göründü.
Sayıştay, yol yapımında kullanılacak malzemelerin önce ilgili muhasebe hesaplarında izlenmesi, yapım işi tamamlandığında da varlık hesaplarına aktarılması gerektiğini vurguladı.
BULGU 5 – BELEDİYEYE HİBE EDİLEN 63 TAŞINMAZIN KAYDI YAPILMADI!
Sayıştay, belediyeye bedelsiz olarak devredilen taşınmazlarla ilgili dikkat çekici bir eksiklik belirledi.
2025 yılı içerisinde Sultangazi Belediyesi’ne hibe edilen 48 arsa ve 15 mesken olmak üzere toplam 63 taşınmazın, belediye adına tapuda tescil edilmelerine rağmen muhasebe kayıtlarına alınmadığı tespit edildi.
Belediye yönetimi, arsa niteliğindeki taşınmazların muhasebe kayıtlarına alındığını, mesken niteliğindeki taşınmazların kayıt işlemlerinin ise yapılacağını bildirdi. Denetçiler, belediyeye bağışlanan bütün taşınmazların değerleriyle birlikte muhasebe kayıtlarında gösterilmesi gerektiğini belirtti.
BULGU 6 – BELEDİYE ŞİRKETLERİNİN SERMAYE KAYITLARINDA ENFLASYON DÜZELTMESİ EKSİKLİĞİ!
Sayıştay denetçileri, belediyenin iştiraklerine yatırdığı sermayelere ilişkin enflasyon düzeltmesi kayıtlarının yapılmadığını ortaya koydu.
Raporda belediyenin yüzde 100 hissedarı olduğu iki şirket bulunuyor:
- Sultangazi Belediyesi Personel AŞ (SUGAŞ): 30 milyon TL sermaye.
- Sultangazi Altyapı ve Yatırım AŞ (SAYAŞ): 50 bin TL sermaye.
Sayıştay, özellikle 2023 ve 2024 yıllarında yapılması gereken enflasyon düzeltme işlemlerinin gerçekleştirilmemesi nedeniyle 2025 yılına devreden sermaye hesaplarının hatalı oluştuğunu belirtti.
Belediye yönetimi, belediye şirketlerinin enflasyon düzeltmesi kapsamı dışında bırakıldığını ifade ederken Sayıştay, bulgunun önceki yıllara ilişkin eksik muhasebe işlemlerinden kaynaklandığına dikkat çekti.
SAYIŞTAY RAPORUNDAKİ DİĞER 20 BULGU
BULGU 1 – BELEDİYE BORÇLARINI MEVZUATTAKİ ÖDEME SIRASINA GÖRE ÖDEMEDİ!
Sayıştay, Sultangazi Belediyesi’nin nakit yetersizliği nedeniyle zamanında ödeyemediği ve bütçe emanetleri hesabına aldığı borçların ödenmesinde mevzuatın öngördüğü sıraya uyulmadığını tespit etti.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na göre kamu kurumları, istisnai öncelikler dışında borçlarını muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödemek zorunda. Ancak Sultangazi Belediyesi’nin bu ödeme sırasını uygulamadığı belirlendi.
Sayıştay, bu durumun alacaklılar açısından hak kaybı riski doğurabileceği uyarısında bulundu.
BULGU 2 – BELEDİYENİN TAŞINMAZ ENVANTERİ TAMAMLANMADI!
Sayıştay denetiminde belediyenin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların envanter çalışmalarının tamamlanmadığı belirlendi.
Rapora göre taşınmazların bir kısmının değerleme ve cins değişikliği işlemleri gerçekleştirilmedi. Bazı taşınmazların muhasebe kayıtlarında vergi değerleri üzerinden izlenmeye devam edildiği, taşınmaz envanterine ilişkin gerekli formların da eksik olduğu tespit edildi.
Üstelik ilgili düzenlemelere göre taşınmaz kayıt işlemlerinin 31 Aralık 2017 tarihine kadar tamamlanması gerekiyordu.
Sayıştay, eksikliklerin belediyenin 2025 yılı mali tablolarındaki maddi duran varlık bilgilerinin doğruluğunu etkilediğini vurguladı.
BULGU 3 – SÖZLEŞMELİ PERSONEL MÜDÜR OLARAK GÖREVLENDİRİLDİ!
Sayıştay raporunda belediyenin personel görevlendirmelerine ilişkin mevzuata aykırı bir uygulama da yer aldı.
Denetçiler, belediyede memur statüsünde çalışan personel bulunmasına rağmen sözleşmeli bir personelin Kadın ve Aile Hizmetleri Müdürü olarak görevlendirildiğini tespit etti.
Raporda, yöneticilik görevlerinin asli ve sürekli kamu hizmeti niteliğine dikkat çekilerek sözleşmeli personelin müdürlük kadrolarına vekâleten veya tedviren görevlendirilmesinin mevzuata uygun olmadığı belirtildi.
Belediye yönetimi ise söz konusu görevlendirmenin hizmet ihtiyacından kaynaklandığını, personelin deneyiminden yararlanılmasının amaçlandığını ve ayrıca ek ücret ödenmediğini bildirdi.
Belediye, ilgili personelin 15 Temmuz 2026 itibarıyla memur kadrosuna geçirileceğini açıklarken Sayıştay, gelecekte yapılacak kadro değişikliğinin denetim dönemindeki mevzuata aykırılığı ortadan kaldırmadığı görüşünü bildirdi.
BULGU 4 – PARKLARDAKİ 4 ALAN MEVZUATA AYKIRI KULLANDIRILDI!
Sultangazi’deki park ve yeşil alanların kullanımı da Sayıştay denetçilerinin dikkatini çekti.
Raporda, kamuya açık olması gereken park alanlarında mevzuata aykırı yapıların bulunduğu ve bu alanların ecrimisil bedeli karşılığında kullandırıldığı belirtildi. Tespit edilen alanlar şöyle:
| Mahalle ve park | Kullanım | Alan |
|---|---|---|
| Malkoçoğlu – Şelale Parkı | Büfe | 60 m² |
| Sultançiftliği – Şehit Necati Özgel Parkı | Halı saha | 1.440 m² |
| Cebeci | Halı saha | 536 m² |
| İsmetpaşa – Ahmed-i Ani Parkı | Dernek lokali | 136 m² |
| TOPLAM | 2.172 m² |
Sayıştay, söz konusu park alanlarında bulunan yapıların imar mevzuatında belirtilen nitelik ve ölçülere uygun olmadığını tespit etti.
Raporda özellikle ecrimisilin bir kiralama yöntemi olmadığına dikkat çekildi. Kamuya ait taşınmazların işgalinden dolayı alınan bu bedelin, sürekli kullanımın hukuki dayanağı olarak değerlendirilemeyeceği vurgulandı. Denetçiler, park alanlarındaki yapıların mevzuata uygun hale getirilmesini istedi.
BULGU 5 – BASIN YAYIN MÜDÜRLÜĞÜNDEN 89 MİLYON 495 BİN LİRALIK TEMSİL-AĞIRLAMA HARCAMASI!
Rapordaki en dikkat çekici parasal tespitlerden biri belediyenin temsil ve ağırlama giderlerine ilişkin oldu.
Sayıştay, belediye başkanlık makamının yetkisinde bulunan temsil ve ağırlama bütçesinin başka müdürlükler tarafından da kullanıldığını ortaya koydu.
İncelemeye göre Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü ile Kadın ve Aile Hizmetleri Müdürlüğü bütçelerine temsil-ağırlama ödeneği konuldu.
Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü’nün 2025 yılında bu ödenekten yaptığı harcamanın 89 milyon 495 bin 676 TL olduğu tespit edildi.
Denetçiler, temsil ve ağırlama harcamalarının belediye başkanlık makamının yetkisinde bulunduğunu, başka müdürlüklerin kendi harcama yetkilileri aracılığıyla bu bütçeyi kullanmasının mevzuata uygun olmadığını belirtti.
Belediye yönetimi ise tespiti kabul ederek cari dönemde düzeltici işlemlerin yapıldığını bildirdi.
BULGU 6 – BANKA FAİZ GELİRLERİ HATALI MUHASEBELEŞTİRİLDİ!
Sayıştay, belediyenin banka hesaplarındaki mevduatlardan elde ettiği faiz gelirlerinin muhasebeleştirilmesinde yanlış uygulamalar tespit etti.
Rapora göre faiz gelirleri, tahakkuk ettikleri dönemde değil, tahsilatın gerçekleştirildiği tarihte muhasebeleştirildi.
Ayrıca faiz gelirlerinin bütçe gelirleri hesabına net tutar yerine brüt tutar üzerinden kaydedildiği, faizlerden yapılan stopaj kesintilerinin ise bütçe gideri olarak gösterildiği belirlendi.
Sayıştay, bu işlemlerin mali tabloların doğruluğunu olumsuz etkilediğini belirterek muhasebe kayıtlarının mevzuata uygun hale getirilmesini istedi.
BULGU 7 – BELEDİYENİN YAPIM İŞLERİNDE SİGORTA MUAFİYETİ YÜZDE 10’A ÇIKTI!
Sayıştay, Sultangazi Belediyesi’nin bazı yapım işlerinde yaptırılan inşaat sigortası poliçelerinde mevzuatta belirlenen azami yüzde 2 muafiyet oranının aşıldığını belirledi.
Raporda üç farklı yapım işi örnek gösterildi.
Cebeci, Uğur Mumcu ve Esentepe mahallelerindeki sentetik çim halı ve branda değişimi işinde yangın, hırsızlık, bakım dönemi ve diğer bazı riskler için en az yüzde 10 muafiyet uygulanması öngörüldüğü görüldü.
Sultangazi genelindeki park yapım işlerinde de bazı riskler için yüzde 10 muafiyet belirlenirken Yunus Emre Mahallesi 1057 ada 1 parseldeki Gençlik ve Spor Merkezi yapımında da yangın, hırsızlık ve diğer bazı risk kalemlerinde yüzde 10 oranına rastlandı.
Sayıştay, söz konusu sigorta muafiyetlerinin mevzuatta belirlenen yüzde 2 sınırına uygun olması gerektiğini vurguladı.
BULGU 8 – TEK İHALEDE 74 FARKLI İŞ! 4 FİRMA KATILDI, SADECE 1 GEÇERLİ TEKLİF VERİLDİ!
Sayıştay raporunun ihale uygulamalarına ilişkin en çarpıcı bulgularından biri, 2025/291853 ihale kayıt numaralı “2025 Yılı İçin Kültür, Sanat, Sosyal ve Spor Etkinlikleri Organizasyonu Hizmet Alımı” ihalesi oldu.
Denetçilere göre bu ihale kapsamında birbirinden farklı uzmanlık alanları gerektiren 74 ayrı mal ve hizmet kalemi tek ihale altında toplandı.
İhale kapsamında prestij dergisi baskısı, sosyal medya yönetimi, video kurgu, yurt içi ve yurt dışı geziler, İstanbul Boğazı tekne turu, jeneratör, sahne ve ses sistemleri, çadır kiralama, çiçek süsleme, balon zinciri, deprem çantası, bayrak, şapka, şemsiye, okçuluk müsabakaları, grafiti atölyesi ve uçurtma şenliği gibi birbirinden farklı işler yer aldı.
Bütün bu işlerin tek paket halinde ihale edilmesiyle birlikte firmaların işin yalnızca bir bölümüne teklif vermesine de izin verilmedi.
İhaleye yalnızca 4 firma katıldı ve sadece 1 geçerli teklif sunuldu.
Sayıştay, bu yöntemin farklı sektörlerde uzmanlaşmış firmaların ihaleye katılımını engelleyebileceğini, rekabeti sınırladığını ve kamunun daha yüksek maliyetlerle karşılaşmasına yol açabileceğini değerlendirdi.
Belediye yönetimi ise işlerin organizasyon bütünlüğü nedeniyle birleştirildiğini belirtirken sonraki ihalelerde rekabeti artırmak amacıyla kısmi teklif imkânının değerlendirilmesine özen gösterileceğini bildirdi.
BULGU 9 – BELEDİYE MUAF OLDUĞU ELEKTRİK VERGİSİNİ ÖDEDİ!
Sayıştay, belediyenin kamu hizmetine ayrılmış ve gelir getirmeyen bazı taşınmazlarında tüketilen elektrik için elektrik ve havagazı tüketim vergisi ödendiğini belirledi.
Raporda parklar, bahçeler, belediye hizmet binaları, kent evleri, bilgi evleri, kütüphaneler, spor sahaları ve benzeri kamu hizmet alanlarının ilgili yasal muafiyetler kapsamında değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.
Denetçiler, muafiyet kapsamındaki elektrik tüketimleri için bu verginin ödenmemesi gerektiğini ifade etti. Raporda hatalı ödenen toplam vergi miktarına ilişkin belirli bir rakama yer verilmedi.
BULGU 10 – BELEDİYE ŞİRKETİNE SGK VE VERGİ TUTARLARI ÖDENMEDİ!
Sayıştay, belediyenin personel hizmeti aldığı kendi şirketine yaptığı hakediş ödemelerinde önemli bir eksiklik bulunduğunu belirledi.
Rapora göre belediye şirketine yapılan hakediş ödemeleri net ücretler, bireysel emeklilik kesintileri ve icra kesintileri üzerinden hesaplandı. Ancak personelin SGK primleri ile gelir ve damga vergileri için şirkete aktarılması gereken tutarlar ödenmedi.
Bu nedenle belediye şirketinin ilgili kamu kurumlarına karşı yükümlülüklerini zamanında yerine getiremediği, biriken borçların gecikme zamlarına yol açtığı belirtildi.
Belediye yönetimi, ekonomik koşullar ve nakit sıkışıklığı nedeniyle çalışanların net maaş ödemelerine öncelik verildiğini açıkladı. Yönetim, bu yaklaşımın iş barışını korumayı amaçladığını ve biriken kamu borçlarının ileride yapılandırılmasının öngörüldüğünü ifade etti.
Sayıştay ise bu uygulamanın belediye şirketinin mali yükünü artırdığına ve sonuçta belediye bütçesine ilave maliyet getirebileceğine dikkat çekti.
BULGU 11 – 25 BİN 873 İŞYERİNE KARŞILIK SADECE 1.242 İLAN VE REKLAM VERGİSİ MÜKELLEFİ!
Sayıştay, belediyenin vergi gelirlerine yönelik denetimlerinde dikkat çekici farklılıklar belirledi.
İstanbul Defterdarlığı verilerine göre ilçe sınırları içerisinde faaliyet gösteren 25 bin 873 işyeri bulunmasına rağmen belediyenin vergi kayıtlarıyla işyeri sayıları arasında önemli farklılıklar olduğu tespit edildi. Raporda yer alan verilere göre:
| İncelenen kayıt | İşyeri sayısı |
|---|---|
| Defterdarlık kayıtlarındaki aktif işyerleri | 25.873 |
| Çevre temizlik vergisi mükellefleri | 18.045 |
| İlan ve reklam vergisi mükellefleri | 1.242 |
Buna göre aktif işyeri sayısı ile çevre temizlik vergisi mükellefi sayısı arasında 7 bin 828, ilan ve reklam vergisi mükellefi sayısı arasında ise 24 bin 631 işyerlik fark bulunuyor.
Sayıştay, her işyerinin ilan ve reklam vergisi mükellefi olmak zorunda olmadığına dikkat çekmekle birlikte belediyenin gerekli saha denetimlerini yaparak vergi mükellefiyetlerini kontrol etmesini istedi.
Denetçiler, söz konusu eksiklikler nedeniyle belediyenin vergi gelirlerinde kayıp yaşanabileceğini belirtti.
BULGU 12 – ASANSÖRLÜ BİNALARDA EMLAK VERGİSİ EKSİK HESAPLANDI!
Sayıştay, Sultangazi’deki asansörlü binaların emlak vergisi hesaplamalarında eksiklikler bulunduğunu ortaya koydu.
Emlak vergisi hesabında ilgili şartlar kapsamında asansör tesisatı için bina inşaat maliyetine yüzde 6 oranında ilave yapılması gerekirken bazı binaların asansörsüz olarak kaydedildiği belirlendi.
Örnekleme kapsamında üç mahallede gerçekleştirilen incelemenin sonuçları şöyle:
| Mahalle | İncelenen bina | Asansör farkı bulunmayan |
|---|---|---|
| Uğur Mumcu | 785 | 82 |
| Eski Habibler | 352 | 51 |
| Yunus Emre | 247 | 17 |
| TOPLAM | 1.384 | 150 |
Böylece incelenen 1.384 bina kaydı içerisinde 150 binada asansör farkının emlak vergisi hesabına dahil edilmediği görüldü.
Sayıştay, söz konusu eksikliklerin bina vergi değerlerinin olması gerekenden düşük hesaplanmasına neden olduğunu belirtti.
BULGU 13 – 58 BİN 419 BİNADA KALORİFER VE KLİMA FARKI VERGİYE YANSITILMADI!
Sayıştay raporunun emlak vergilerine ilişkin en geniş kapsamlı tespitlerinden biri kalorifer ve klima sistemleriyle ilgili oldu.
Denetçiler, belediyenin emlak vergisi kayıtlarında 58 bin 419 bina için kalorifer ve klima farkının vergi değerine eklenmediğini tespit etti.
Rapora göre ilgili binalarda kalorifer veya klima tesisatı için inşaat maliyet bedeline yüzde 8 oranında fark eklenmesi gerekiyor. İnceleme sonucunda:
- Birinci sınıf olarak kayıtlı 58 bin 926 mükelleften 2 bin 328’inde,
- İkinci sınıf olarak kayıtlı 174 bin 272 mükelleften 56 bin 91’inde,
kalorifer ve klima farkının hesaba katılmadığı belirlendi.
Toplam 233 bin 198 kayıt içerisinde 58 bin 419 mükellefin vergi değerinde söz konusu eksiklik bulunduğu raporlandı.
Sayıştay, bu nedenle emlak vergisinin eksik hesaplandığını belirterek belediyenin vergi kayıtlarını güncellemesi gerektiğini vurguladı.
BULGU 14 – 25 BİN 468 AKTİF İŞYERİNE KARŞILIK 7 BİN 560 RUHSAT KAYDI!
Sayıştay, Sultangazi Belediyesi’nin işyeri açma ve çalışma ruhsatı işlemlerini de incelemeye aldı.
Raporda yer alan ve bu bulgu kapsamında kullanılan İstanbul Defterdarlığı verilerine göre ilçede 25 bin 468 aktif işyeri bulunuyor.
Ancak belediyenin kayıtlarında yalnızca 7 bin 560 ruhsatlı işyeri yer aldığı görüldü.
İki kayıt arasında 17 bin 908 işyerlik fark bulunmasına rağmen Sayıştay, bu işyerlerinin tamamının ruhsatsız kabul edilemeyeceğine dikkat çekti.
Avukatlık, mimarlık, mühendislik, mali müşavirlik ve bazı mesleki faaliyetlerin belediyeden işyeri açma ruhsatı alma zorunluluğundan muaf olduğu hatırlatıldı.
Bununla birlikte ruhsat alma zorunluluğu bulunan işyerlerinin belirlenmesi, ruhsatsız faaliyet gösteren işletmeler hakkında gerekli işlemlerin yapılması ve işyeri açma izni harçlarının tahsil edilmesi istendi.
BULGU 15 – EMLAK VERGİSİ İNDİRİMİNDEN YARARLANAN 243 KİŞİNİN ÇALIŞTIĞI TESPİT EDİLDİ!
Sayıştay, indirimli emlak vergisi uygulamasından yararlanan mükelleflerle ilgili de eksiklikler tespit etti.
Belediye kayıtlarında gelirinin bulunmaması veya yalnızca sosyal güvenlik kurumundan aldığı aylıkla geçinmesi gerekçesiyle indirimli emlak vergisinden yararlanan 6 bin 506 kişi incelendi.
Bu kişilerden 243’ünün 2025 yılında sigortalı olarak çalışmaya devam ettiği, 73 kişinin ise hayatını kaybettiği belirlendi.
Sayıştay, indirimli emlak vergisi hakkından yararlanma koşullarını kaybeden kişilerin kayıtlarının güncellenmesi gerektiğini belirtti. Denetçiler, belediyenin SGK ile veri kontrolü yaparak haksız indirim uygulamalarının önüne geçmesini istedi.
BULGU 16 – 145 İŞYERİNİN EMLAK VERGİSİ MESKEN ÜZERİNDEN HESAPLANDI!
Sayıştay, belediyeden işyeri açma ruhsatı alma zorunluluğu bulunmayan bazı meslek gruplarının kullandığı taşınmazların emlak vergisini inceledi.
Avukatlık büroları, mimarlık ofisleri, mali müşavirlik büroları ve muayenehanelerin de aralarında bulunduğu 405 işyerinden 145’inin, emlak vergisinin mesken üzerinden tahakkuk ettirildiği tespit edildi.
Oysa ilgili mevzuata göre İstanbul gibi büyükşehirlerde mesken ve işyeri olarak kullanılan binaların emlak vergisi oranları farklılık gösteriyor.
Belediye yönetimi, söz konusu taşınmazların tapu kayıtlarında mesken olarak bulunduğunu ve bazılarının aynı zamanda ikamet amacıyla kullanıldığını belirtti.
Bununla birlikte yalnızca işyeri olarak kullanıldığı tespit edilen taşınmazlarda gerekli vergi düzeltmelerine başlandığı bildirildi. Sayıştay, taşınmazların fiili kullanımına uygun şekilde vergilendirilmesi gerektiğini vurguladı.
BULGU 17 – 24 TAŞINMAZIN TEDAŞ’A TAHSİSİNDE MEVZUATA AYKIRILIK!
Sayıştay denetçileri, elektrik dağıtım hizmetleri için kullanılan taşınmazlarla ilgili de önemli bir tespit yaptı.
Rapora göre Sultangazi Belediyesi, mülkiyetinde bulunan 24 ayrı taşınmazı trafo yapımı amacıyla Türkiye Elektrik Dağıtım AŞ’ye (TEDAŞ) tahsis etti.
Ancak söz konusu taşınmazların devrine veya kullanımına ilişkin işlemler, mevzuatta öngörülen usuller yerine getirilmeden gerçekleştirildi.
Sayıştay, TEDAŞ’ın bu işlemlerde kamu idaresi sıfatıyla bedelsiz tahsis yapılabilecek kuruluşlar arasında değerlendirilemeyeceğini, taşınmaz temininin ilgili özel mevzuat hükümlerine göre yürütülmesi gerektiğini belirtti.
Belediye yönetimi ise tespiti kabul ederek düzeltici işlemlere başlandığını bildirdi.
BULGU 18 – BELEDİYE KREŞLERİ 1 MİLYON 884 BİN LİRA AÇIK VERDİ! KDV DE TAHSİL EDİLMEDİ!
Sayıştay’ın bir diğer dikkat çekici bulgusu belediye tarafından işletilen kreşlere ilişkin oldu.
Rapora göre belediyeye bağlı kreşler 2025 yılında toplam 7 milyon 192 bin 253 TL gelir elde etti. Aynı dönemde kreşlerin toplam gideri ise 9 milyon 76 bin 812 TL olarak gerçekleşti.
| Kreşlerin 2025 yılı mali durumu | Tutar |
|---|---|
| Toplam gelir | 7.192.253,60 TL |
| Toplam gider | 9.076.812,98 TL |
| Bütçeden karşılanan fark | 1.884.559,38 TL |
Sayıştay, kreşlerin gelirlerinin giderleri karşılayamaması nedeniyle aradaki farkın belediye bütçesinden ödendiğini belirledi.
Denetçiler ayrıca kreş ücretlerinde KDV tahsilatının da yapılmadığını tespit etti.
Rapora göre belediye kreşlerinden yalnızca kurum personeli değil, belediye dışından vatandaşlar da yararlandığı için verilen hizmetlerin KDV’ye tabi olması gerekiyor.
Ancak 2025 yılı ücret tarifesinde KDV’ye ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmadığı ve hizmet bedelleri üzerinden KDV tahsil edilmediği belirlendi.
Sayıştay, hem kreş ücretlerinin giderleri karşılayacak şekilde belirlenmesini hem de ilgili KDV’nin ayrıca tahsil edilmesini istedi.
BULGU 19 – BELEDİYENİN MALZEME STOK KAYITLARI MEVZUATA UYGUN TUTULMADI!
Sayıştay, belediyenin satın aldığı ve çeşitli birimlerinde kullandığı tüketim malzemelerinin muhasebe işlemlerinde eksiklikler belirledi.
Denetçiler, malzeme çıkışlarının mevzuatta öngörüldüğü şekilde her ay muhasebeleştirilmediğini, bunun yerine toplu kayıtlar yapıldığını tespit etti.
Bu uygulamanın belediyenin depolarındaki mevcut malzeme miktarlarıyla muhasebe kayıtları arasında uyumsuzluk doğurabileceği ve mali tabloların güvenilirliğini etkileyebileceği belirtildi.
Belediye yönetimi, tespiti kabul ederek düzeltici işlemlere başlandığını bildirdi.
BULGU 20 – ENGELLİ PERSONEL İSTİHDAMINDA EKSİKLİK!
Sayıştay, belediyenin engelli personel istihdamı yükümlülüğünü de denetledi.
Rapordaki bu bulguya göre belediyede 360 dolu memur kadrosu üzerinden yapılan değerlendirmede, mevzuat gereğince 10 engelli memur çalıştırılması gerekiyordu.
Ancak denetim sırasında yalnızca 6 engelli memurun istihdam edildiği tespit edildi.
Belediye yönetimi, denetim tespitinin ardından 2 engelli personelin daha göreve başladığını, kalan 2 kadro için ise işlemlerin devam ettiğini bildirdi.
Sayıştay, engelli personel istihdamının yasal orana tamamlanmasını istedi.
SAYIŞTAY UYARDI: 2020 YILINDAN BERİ 4 BULGU YERİNE GETİRİLMEDİ!
Sayıştay raporunun sonunda bulunan önceki yıllara ilişkin izleme tablosu, belediyenin mali yönetimindeki bazı sorunların geçmiş yıllarda da tespit edildiğini ortaya koydu.
Rapora göre 2020 yılı denetiminde belirlenen 4 bulgunun gereği, 2025 yılı denetimi itibarıyla yerine getirilmemişti.
Bu bulgular, bütçe emanetleri hesabındaki ödemelerin mevzuata uygun sırayla yapılmaması, belediye taşınmazlarının envanter ve muhasebe işlemlerinin tamamlanmaması, sözleşmeli personelin müdür olarak görevlendirilmesi ve gecikme zamlarının ilgili oldukları mali yılın tablolarında gösterilmemesi konularını kapsıyor.
Böylece beş yıl önce denetim konusu yapılan bazı eksikliklerin 2025 yılı raporunda da yer aldığı görüldü.
SAYIŞTAY RAPORU NE ANLAMA GELİYOR?
Sayıştay, Sultangazi Belediyesi’nin 2025 yılı mali tablolarına ilişkin denetim görüşünde, 6 bulgunun ilgili olduğu hesap alanları dışında mali tabloların tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatini bildirdi.
Bununla birlikte 20 ayrı bulguda mevzuata uygunluk ve uygulama eksiklikleri sıralandı.
Belediye yönetiminin bulguların önemli bölümüne katıldığı, düzeltici işlemler yapıldığını veya yapılacağını bildirdiği de rapora yansıdı.
Sayıştay raporundaki bulgular, tek başına bir kamu zararının kesinleştiği ya da herhangi bir kişi hakkında suç işlendiğinin tespit edildiği anlamına gelmiyor. Bununla birlikte denetçiler, kamu kaynaklarının mevzuata uygun kullanılması, gelirlerin eksiksiz tahsil edilmesi, mali tabloların doğru hazırlanması ve gerekli idari düzeltmelerin yapılması gerektiğine dikkat çekiyor.
Sultangazi Belediyesi’nin 2025 yılı Sayıştay Denetim Raporu, milyarlarca liralık belediye bütçesinin yönetimi, vergi tahsilatı, taşınmazlar, ihaleler ve personel uygulamaları bakımından kamuoyunun dikkatine sunulan önemli tespitler içeriyor.
