İstanbul’un en yeşil ilçelerinden Sarıyer’de kentsel dönüşüm ve yeni konut projeleri hız kazanırken, inşaat öncesi zorunlu olan “ağaç röleve planı” sürecini atlayan müteahhitler ciddi yaptırımlarla karşı karşıya kalıyor.
Sarıyer, Belgrad Ormanı’ndan Boğaz kıyılarına uzanan eşsiz doğal dokusuyla İstanbul’un en kıymetli ilçelerinden biri. Ancak son yıllarda artan kentsel dönüşüm projeleri, villa inşaatları ve altyapı çalışmaları, ilçedeki ağaç varlığını tehdit eder hale geldi. İnşaat ruhsatı almadan önce parseldeki ağaçların envanterini çıkaran “ağaç röleve planı” zorunluluğunu bilmeyen ya da göz ardı eden yatırımcılar, hem ağır para cezalarıyla hem de proje durdurma kararlarıyla yüzleşiyor.
Ağaç Röleve Planı Nedir, Neden Zorunlu?
Ağaç röleve planı; bir arazi üzerindeki tüm ağaçların türünü, yaşını, gövde çapını ve koordinatlarını belirleyen teknik mühendislik belgesidir. İmar planı kapsamında inşaat yapılacak parsellerde, belediyeler ve ilgili kurumlar bu planı talep ediyor. Plan olmadan ruhsat almak mümkün değil.
Plan hazırlanırken serbest orman mühendisi araziye gelerek her bir ağacı teker teker inceliyor, ölçüm yapıyor ve dijital harita üzerinde konumlandırıyor. Hangi ağacın korunması gerektiği, hangisinin tekniğine uygun şekilde taşınabileceği ve projenin doğayla nasıl uyum sağlayacağı bu aşamada belirleniyor.
Sarıyer’de Durum Neden Daha Kritik?
Sarıyer, İstanbul’un diğer ilçelerine kıyasla çok daha yoğun bir ağaç örtüsüne sahip. Maslak’tan Rumelifeneri’ne kadar uzanan geniş coğrafyada, özel mülkiyetteki arazilerin büyük bölümü ormanlık alan sınırına yakın konumda bulunuyor. Bu durum, sıradan bir villa projesi için bile orman mevzuatına uygun hareket etmeyi zorunlu kılıyor.
Son dönemde Sarıyer’de yaşanan birçok inşaat durdurma vakasının temelinde, eksik ya da hiç hazırlanmamış ağaç röleve planları yatıyor. Tapulu arazide bile izinsiz ağaç kesmenin cezası on binlerce liraya ulaşabiliyor; üstelik ağacın değerinin 3 ila 10 katı arasında tazminat talebiyle de karşılaşılabiliyor.
Kesmek Yerine Taşımak Mümkün
Ağaç röleve planı sonucunda projeye engel teşkil ettiği tespit edilen ağaçlar için kesim tek seçenek değil. Son yıllarda İstanbul’da yaygınlaşan transplantasyon yöntemi, yani ağaç taşıma, hem ağacı yaşatarak doğayı koruyan hem de yatırımcıyı yasal risklerden uzak tutan bir mühendislik çözümü olarak öne çıkıyor. Özellikle zeytin ağaçları, güçlü kök yapıları sayesinde taşınmaya en dayanıklı tür olarak biliniyor.
Bu alanda İstanbul genelinde hizmet veren Avcı Mühendislik, ağaç röleve planının hazırlanmasından orman izin dosyasının oluşturulmasına ve transplantasyon sürecinin yönetimine kadar tüm süreci tek elden yürüten serbest orman mühendisliği bürolarından biri.
Sonuç: Önce Plan, Sonra Proje
Sarıyer gibi doğal zenginliği yüksek ilçelerde inşaat projesine başlamadan önce parseldeki ağaç varlığını profesyonelce tespit ettirmek, hem yasal güvence sağlıyor hem de doğayla uyumlu bir yapılaşmanın kapısını açıyor. Uzmanlar, yatırımcılara projeye başlamadan mutlaka bir orman mühendisine danışmalarını ve ağaç röleve planını eksiksiz hazırlatmalarını öneriyor.
