1 milyarlık taşınmaz satışı, kayıtlara alınmayan 55 arsa, otopark gelirleri, ihaleler, tahsil edilmeyen alacaklar ve dikkat çeken belediye harcamaları… İşte SAYIŞTAY’ın Zeytinburnu Belediyesi raporundaki 42 bulgu!
Sayıştay Başkanlığı‘nın Zeytinburnu Belediyesi hakkında hazırladığı 2025 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu, belediyenin mali işlemlerinden taşınmaz yönetimine, ihalelerden vergi tahsilatına, park alanlarından belediye şirketlerine kadar çok sayıda önemli tespiti ortaya koydu.
Ekim 2026’da yayımlanan raporda, 7’si mali tabloları doğrudan etkileyen, 35’i diğer denetim konularıyla ilgili olmak üzere toplam 42 bulguya yer verildi.
Raporda özellikle yaklaşık 1 milyar 19 milyon TL’lik taşınmaz satışının muhasebeleştirilmesi, belediyeye bağışlanan 55 arsanın kayıtlara alınmaması, kamu taşınmazlarının ihalesiz kullandırılması ve bazı belediye gelirlerinin tahsil edilmemesi dikkat çekti.
Sayıştay denetçileri, belediyenin muhasebe kayıtları, gelir ve giderleri, taşınmazları, ihale süreçleri ve iç kontrol sistemini inceleyerek belirledikleri eksikliklerin giderilmesini istedi.
BELEDİYENİN 2025 YILINDAKİ GELİRİ 4,79 MİLYAR, GİDERİ 4,68 MİLYAR TL!
Raporda Zeytinburnu Belediyesi’nin mali büyüklüğü de ayrıntılı olarak ortaya konuldu.
| Mali gösterge | 2025 yılı |
|---|---|
| Başlangıç bütçesi | 4.800.000.000 TL |
| Gerçekleşen bütçe geliri | 4.792.666.258,75 TL |
| Gerçekleşen bütçe gideri | 4.681.169.641,59 TL |
| Mal ve hizmet alımları | 3.067.880.820,29 TL |
| Sermaye giderleri | 1.083.964.497,96 TL |
| Faiz giderleri | 102.328.588,35 TL |
| Personel giderleri | 290.670.292,77 TL |
Belediyenin bütçe giderleri bir önceki yıla göre yüzde 63,98 artarken, mal ve hizmet alım giderlerindeki artış yüzde 94,47 olarak gerçekleşti.
Öte yandan belediye 2025 yılında 2 milyar 295 milyon TL vergi geliri hedeflemesine rağmen, bu kalemde yalnızca 886 milyon 657 bin TL net tahsilat gerçekleştirebildi. Böylece vergi geliri hedefinin yüzde 38,63’üne ulaşılabildi.
İşte Sayıştay denetçilerinin Zeytinburnu Belediyesi’nin 2025 yılı hesaplarında tespit ettiği 42 bulgunun ayrıntıları:
A- MALİ TABLOLARI ETKİLEYEN 7 ÖNEMLİ BULGU
- Yaklaşık 1 milyar 19 milyon TL’lik taşınmaz satışında muhasebe hatası!
Sayıştay denetçilerinin ilk tespiti, belediyenin sattığı taşınmazların muhasebe kayıtlarıyla ilgili oldu.
Rapora göre Zeytinburnu Belediyesi, 2025 yılında toplam 1.018.806.350 TL bedelle taşınmaz satışı gerçekleştirdi. Ancak satılan taşınmazlar, belediyenin kayıtlarında bulunan değerleri yerine doğrudan satış bedelleri üzerinden kayıtlardan çıkarıldı.
Denetçiler, satış bedeli ile taşınmazların kayıtlı değerleri arasındaki farkın hesaplanmadığını, bu nedenle gelir ve faaliyet sonucu hesaplarının gerçeği tam olarak yansıtmadığını belirtti.
Belediye yönetimi tespiti kabul ederek düzeltici işlemlere başlanacağını bildirdi.
- Cami ve okullara yapılan 60,4 milyon TL’lik harcama yanlış hesapta!
Sayıştay, belediyenin başka kamu kurumlarına ait okul ve cami gibi taşınmazlarda gerçekleştirdiği bakım ve onarım harcamalarının muhasebeleştirilmesinde de hata tespit etti.
Raporda, 60.418.218,06 TL’lik bakım ve onarım harcamasının doğrudan gider olarak kaydedilmesi gerekirken, belediyenin yapılmakta olan yatırımlar hesabında gösterildiği belirtildi.
Bu nedenle yatırım hesabının 60,4 milyon TL fazla, giderler hesabının ise aynı tutarda eksik göründüğü vurgulandı.
- Asfalt ve parke taşı için harcanan 31,1 milyon TL yanlış muhasebeleştirildi!
Belediyenin yol yapım, bakım ve onarım çalışmalarında kullandığı asfalt ve parke taşlarına ilişkin harcamalar da Sayıştay denetimine takıldı.
Denetçiler, bu kapsamda yapılan 31.170.602,24 TL’lik ödemenin ilgili yatırım hesaplarında izlenmesi gerekirken doğrudan giderleştirildiğini belirledi.
Hatalı kayıtlar nedeniyle belediyenin 2025 yılı mali tablolarındaki ilgili varlık hesaplarının 31,1 milyon TL eksik göründüğü ifade edildi.
- Belediyeye bağışlanan 55 arsa muhasebe kayıtlarında yok!
Raporun dikkat çeken bir başka bulgusu, belediyeye bedelsiz olarak devredilen taşınmazlarla ilgili oldu.
Sayıştay, 2025 yılında Zeytinburnu Belediyesi’ne hibe edilen 55 adet arsanın tapuda belediye adına tescil edilmesine rağmen muhasebe kayıtlarına alınmadığını belirledi.
Denetçiler, belediyenin mülkiyetine geçen bu taşınmazların değerlerinin belirlenerek mali tablolara yansıtılması gerektiğini vurguladı.
- 17,7 milyon TL’lik kira geliri yanlış dönemde kaydedildi!
Belediyenin kiraya verdiği taşınmazlardan peşin aldığı kira bedellerinin tamamını, tahsil edildiği yılın geliri olarak kaydettiği tespit edildi.
Sayıştay raporunda, 25 taşınmazdan peşin alınan toplam 17.761.571,12 TL’nin gelecek aylara ve yıllara ait bölümlerinin ayrıştırılmadan doğrudan gelir hesaplarına aktarıldığı belirtildi.
Denetçiler, bu işlemin muhasebenin dönemsellik ilkesine aykırı olduğunu ifade etti.
- Belediyenin ödediği 5,8 milyon TL’lik kira da yanlış kaydedildi!
Sayıştay, belediyenin kiracı olduğu 2 taşınmaz için yaptığı yıllık peşin kira ödemelerini de inceledi.
Toplam 5.835.846,88 TL tutarındaki kira ödemesinin, gelecek dönemleri ilgilendiren bölümleri ayrılmadan doğrudan giderleştirildiği belirlendi.
Raporda, giderlerin ilgili oldukları faaliyet dönemlerine dağıtılması gerektiği kaydedildi.
- Belediye varlıklarının amortisman hesaplarında milyonlarca liralık uyumsuzluk!
Sayıştay, belediyenin bazı varlıkları için hiç amortisman ayrılmadığını, bazı varlıklarda ise kayıtlı değerlerinden daha fazla amortisman hesaplandığını ortaya koydu.
Raporda dikkat çeken örnekler şöyle sıralandı:
- 106.121.477 TL değerindeki sulama kanalları için amortisman ayrılmadı.
- 19.029.826 TL değerindeki meydanlar için amortisman ayrılmadı.
- 143.763.882 TL değerindeki klinikler için amortisman ayrılmadı.
- 29.078.880 TL değerindeki bakımevi ve huzurevleri için amortisman ayrılmadı.
Buna karşılık 551.398.884 TL kayıtlı değeri bulunan hizmet binaları için birikmiş amortisman tutarının 951.375.865 TL olduğu belirlendi. Böylece bu kalemde yaklaşık 399,9 milyon TL’lik uyumsuzluk ortaya çıktı.
Denetçiler, duran varlıklar ile bunlara ilişkin amortisman hesaplarının düzeltilmesini istedi.
B- SAYIŞTAY’IN TESPİT ETTİĞİ DİĞER 35 BULGU
- Belediyenin borç ödemelerinde mevzuattaki sıraya uyulmadı!
Belediyenin nakit yetersizliği nedeniyle zamanında ödeyemediği ve bütçe emanetlerine aldığı borçları, kanunda belirlenen öncelik sırasına göre ödemediği tespit edildi.
Sayıştay, ödemelerde mevzuata uyulmasının alacaklıların hak kaybına uğramaması açısından önemli olduğunu belirtti.
- Yapım işlerinde nakliye bedelleri hatalı hesaplandı!
Denetçiler, belediyenin yapım işlerinde malzeme nakliye bedellerinin hesaplanmasında kullanılan katsayıların mevzuata uygun belirlenmediğini ortaya koydu.
Rapora göre, taşıma maliyetlerinin hesaplanmasında kullanılması gereken A katsayısı doğrudan 1,75 olarak kabul edildi.
Sayıştay, söz konusu katsayının yolun özelliklerine göre hesaplanması ya da mevzuata uygun şekilde önceden belirlenmesi gerektiğini vurguladı. Hatalı uygulamanın kamu zararına yol açabilecek sonuçlar doğurabileceği kaydedildi.
- Belediyeye ait 20 taşınmaz ihale yapılmadan kullandırıldı!
Zeytinburnu Belediyesi’nin mülkiyetindeki bazı taşınmazların kiralama ihalesi yapılmadan ecrimisil karşılığında kullandırıldığı belirlendi.
Sayıştay raporunda, 31 Aralık 2025 itibarıyla 20 belediye taşınmazının bu yöntemle kullandırıldığı ifade edildi.
Belediye yönetimi, bu yerlerin çoğunun geçici şantiye alanı olduğunu savundu. Ancak Sayıştay, 20 taşınmazdan 11’inin otopark, büfe ve oto yıkama gibi ticari alanlardan oluştuğunu; şantiye alanı olarak kullanılan 9 yerin bazılarında ise kullanım süresinin 7 yılı aştığını belirledi.
Denetçiler, ecrimisilin kiralama yöntemi olmadığını, işgal nedeniyle alınan tazminat niteliğinde bulunduğunu vurgulayarak gerekli tahliye ve ihale işlemlerinin yapılmasını istedi.
- Trafo için kullanılan 4 taşınmazın tahsis işlemleri mevzuata aykırı bulundu!
Sayıştay, belediyenin mülkiyetindeki 4 taşınmazı elektrik dağıtım tesislerinde kullanılmak üzere TEDAŞ’a tahsis etme işlemlerini inceledi.
Raporda, söz konusu taşınmazlar için ilgili mevzuatın öngördüğü devir, irtifak hakkı veya diğer taşınmaz temini süreçlerinin uygulanmadığı belirtildi.
Belediye yönetimi düzeltici işlem yapılacağını bildirdi.
- Belediye müdürlüğünden 2,6 milyon TL’lik temsil ve ağırlama harcaması!
Sayıştay, belediye başkanlık makamının yetkisinde bulunan temsil ve ağırlama bütçesinin farklı müdürlüklerce kullanılmasını mevzuata aykırı buldu.
Raporda, Sosyal Yardım İşleri Müdürlüğü ile Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü bütçelerine temsil ve ağırlama ödeneği konulduğu, Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü tarafından bu ödenekten 2.607.410 TL harcama yapıldığı belirtildi.
Belediye yönetimi, 2026 bütçesinde söz konusu ödeneğin yalnızca Özel Kalem Müdürlüğü bütçesine konulduğunu açıkladı.
- Sayıştay’a verilmesi gereken kayıtlar 8 ay gecikmeyle gönderildi!
Belediyenin mali verilerini içeren birleştirilmiş veriler defterinin, Sayıştay’ın bilişim sistemine yasal süresi içerisinde yüklenmediği tespit edildi.
Raporda, yılın 8 ayına ait verilerin gecikmeli olarak sisteme aktarıldığı belirtildi.
Belediye yönetimi bundan sonraki süreçte belgelerin zamanında gönderilmesi için gerekli hassasiyetin gösterileceğini bildirdi.
- Park alanlarındaki ticari yapılar mevzuata aykırı bulundu!
Sayıştay denetçileri, ilçedeki park ve rekreasyon alanlarında bulunan bazı yapıların imar mevzuatındaki ölçü ve kullanım şartlarına uygun olmadığını belirledi.
Raporda, Beştelsiz Mahallesi’nde 368, 98 ve 262 metrekarelik üç alanın büfe ve çay bahçesi amacıyla kiraya verildiği yer aldı.
Ayrıca Maltepe Mahallesi’nde 3.739,29 metrekarelik oyun sahası ile Seyitnizam Mahallesi’ndeki 187,4, 649,33 ve 348,18 metrekarelik alanların ecrimisil karşılığında kullandırıldığı belirtildi.
Sayıştay, park ve yeşil alanlardaki yapıların mevzuata uygun hale getirilmesini istedi.
- Taşınır mallardan sorumlu personelden kefalet aidatı kesilmedi!
Belediyede taşınır kayıt ve kontrol yetkilisi olarak görev yapan personelden mevzuat gereği kesilmesi gereken kefalet sandığı aidatlarının kesilmediği belirlendi.
Denetçiler, kamu mallarının kayıt ve kontrolünden sorumlu personel için gerekli kesintilerin yapılmasını istedi.
- 29 Ekim’de çalışan iş yerlerinden ruhsat harcı alınmadı!
Sayıştay, ulusal bayram olan 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’nda faaliyet gösteren işyerlerine gerekli çalışma ruhsatlarının verilmediğini ve bu nedenle belediyenin tatil günlerinde çalışma ruhsatı harcını tahsil etmediğini belirledi.
Raporda, bu uygulamanın belediye açısından gelir kaybına neden olduğu belirtildi.
Belediye yönetimi, ilçe genelinde tarama yapılarak ilgili mükelleflerin tespit edileceğini bildirdi.
- Belediyenin mali durum ve beklentiler raporu hazırlanmadı!
Zeytinburnu Belediyesi’nin 2025 yılının ilk altı aylık bütçe uygulama sonuçları ve ikinci altı aya ilişkin beklentilerini içeren Kurumsal Mali Durum ve Beklentiler Raporu’nu hazırlamadığı tespit edildi.
Belediye yönetimi, farklı mali raporların internet sitesinde yayımlandığını belirtti. Ancak Sayıştay, bu belgelerin mevzuatta ayrı olarak düzenlenen Kurumsal Mali Durum ve Beklentiler Raporu’nun yerine geçmediğini ifade etti.
- Banka faiz gelirlerinin muhasebe kayıtları hatalı!
Sayıştay, belediyenin banka mevduatlarından elde ettiği faiz gelirlerini bütçe hesaplarına yanlış kaydettiğini belirledi.
Raporda, faiz gelirlerinin net tutar yerine brüt tutar üzerinden bütçe geliri olarak gösterildiği, stopaj kesintilerinin ise bütçe gideri olarak kaydedildiği ifade edildi.
Denetçiler, işlemlerin muhasebe mevzuatına uygun hale getirilmesini istedi.
- Bazı yapım işlerinde sigorta muafiyeti yüzde 30’a kadar çıktı!
Belediyenin yaptırdığı bazı inşaat ve bakım-onarım işlerinde bütün riskler sigortası poliçelerinin mevzuatta öngörülen muafiyet sınırlarını aştığı belirlendi.
Sayıştay’ın incelediği örneklerde yüzde 2’yi aşmaması gereken muafiyetlerin bazı risk kalemlerinde yüzde 10, yüzde 15, yüzde 20 ve hatta yüzde 30’a kadar yükseldiği görüldü.
Denetim kapsamına asfalt kaplama, kamu binalarında bakım-onarım ve parklardaki yenileme işleri girdi.
Sayıştay, yüklenicinin sorumluluğunun devam ettiğini ancak sigorta poliçelerinin mevzuata uygun düzenlenmesi gerektiğini vurguladı.
- Beş ihalede elektronik teminat zorunluluğuna uyulmadı!
Sayıştay denetçileri, 8 Nisan 2024 ve sonrasında ilan edilen bazı ihalelerde elektronik kesin teminat mektubu yerine fiziki teminat mektuplarının kabul edildiğini belirledi.
Raporda şu beş ihale örnek gösterildi: Öykü Yarışması Düzenlenmesi, Kurumsal Hizmet Stratejisi Geliştirme, Güvenlik Duvarı Mal Alımı, Toner Mal Alımı ve Masaüstü Bilgisayar Mal Alımı.
Belediye yönetimi, bundan sonraki ihalelerde elektronik teminat mektubu şartına uyulacağını bildirdi.
- Otobüs kiralama ihalesinde 52,5 milyon TL daha pahalı teklif kazandı!
Sayıştay raporunun en dikkat çekici bulgularından biri, belediyenin otobüs kiralama ihalesiyle ilgili oldu.
Denetçilere göre, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde uygulanan puanlama sistemi mevzuata aykırı düzenlendi.
Raporda, otobüs kiralama ihalesinde fiyat puanının en az 75 olması gerekirken 50 olarak belirlendiği ifade edildi.
Bu uygulama sonucunda:
- En düşük geçerli teklif: 124.028.326,88 TL
- İhalenin verildiği ikinci teklif: 176.550.384 TL
- İki teklif arasındaki fark: 52.522.057,12 TL
Sayıştay, hatalı puanlama nedeniyle en düşük geçerli teklif yerine kamuya 52 milyon 522 bin TL daha fazla maliyet yükleyen teklifin seçildiğini belirtti.
Ayrıca iş makinesi ve araç kiralama ihalesinde de fiyat puanının mevzuata aykırı biçimde 60 olarak belirlendiği tespit edildi.
Belediye yönetimi, mevzuat değişiklikleri ve elektronik ihale sistemindeki gecikmeler nedeniyle hatanın sehven yapıldığını savundu.
Ancak Sayıştay, bu gerekçeleri kabul etmedi. Denetçiler, hatalı puanlamanın yalnızca şekli bir eksiklik olmadığını, ihale sonucunu doğrudan etkilediğini vurguladı.
- Sayıştay’ın 2020 yılı raporu Belediye Meclisi’ne getirilmedi!
Sayıştay, Zeytinburnu Belediyesi’nin 2020 yılı denetim raporunu Belediye Meclisi’nin gündemine almadığını ve meclis üyelerini denetim sonuçları hakkında bilgilendirmediğini belirledi.
Raporda, belediye meclisi tutanakları üzerinde yapılan incelemede 2020 yılı denetim raporunun görüşüldüğüne ilişkin kayıt bulunmadığı ifade edildi.
Denetçiler, Sayıştay raporlarının Belediye Meclisi’ne sunulmasının yasal zorunluluk olduğunu vurguladı.
- Tam 981 işyerinden çevre temizlik vergisi alınmadı!
Belediyeden işyeri açma ve çalışma ruhsatı alma zorunluluğu bulunmayan bazı işletmelere çevre temizlik vergisi mükellefiyeti oluşturulmadığı belirlendi.
Sayıştay’ın incelemesine göre ilçede bu kapsamda 1.699 işyeri bulunmasına rağmen bunların 981’i için çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edilmedi.
Böylece söz konusu işyerlerinden vergi tahsil edilmediği ortaya çıktı.
Belediye yönetimi, saha ekipleri oluşturularak mükelleflerin tespiti için çalışmalara başlandığını açıkladı.
- Kesinleşmiş Sayıştay ilamlarındaki alacaklar tahsil edilmedi!
Sayıştay, 2018 ve 2020 yılı hesaplarına ilişkin kesinleşen bazı tazmin kararlarının uygulanmadığını tespit etti.
Raporda, tahsil edilmeyen alacaklar arasında 140.126,97 TL, 87.666,66 TL ve 30.000 TL tutarındaki ilamların da bulunduğu, başka ilamlarda ise kalan alacaklar olduğu belirtildi.
Denetçiler, tahsil edilmeyen tutarlara kanuni faiz işletilmediğini de ortaya koydu.
Sayıştay, kesinleşmiş ilamların 90 gün içinde yerine getirilmesi gerektiğini hatırlatarak kamu zararı niteliğindeki bu alacakların sorumlulardan faizleriyle birlikte tahsil edilmesini istedi.
- 109 milyon TL’lik park ihalesinde alt yüklenici sınırı aşıldı!
Sayıştay, belediyenin park ve kamusal alanlarda yaptığı yenileme çalışmasının ihale sürecinde alt yüklenicilere yaptırılabilecek iş miktarının mevzuattaki sınırları aştığını belirledi.
İhale kapsamında ilk sözleşme 109.465.660 TL bedelle imzalandı.
Mevzuata göre tek bir alt yükleniciye yaptırılabilecek işin tutarı ilk sözleşme bedelinin yüzde 30’unu, bütün alt yüklenicilere yaptırılacak işlerin toplamı ise yüzde 50’sini geçemiyordu.
Ancak yüzde 19,97 oranındaki iş artışının ardından:
| Açıklama | Tutar |
|---|---|
| İlk sözleşme bedeli | 109.465.660 TL |
| Tek alt yüklenici için üst sınır | 32.839.698 TL |
| Tek alt yükleniciye verilen iş (artış dahil) | 39.397.785,69 TL |
| Tüm alt yükleniciler için üst sınır | 54.732.830 TL |
| Alt yüklenicilerin toplam sözleşme bedeli (artış dahil) | 65.662.976,15 TL |
Denetçiler, iş artışının alt yüklenici sınırlarını yükseltmek için esas alınamayacağını belirterek uygulamayı mevzuata aykırı buldu.
- Otopark için toplanan 99,8 milyon TL başka harcamalarda kullanıldı!
Sayıştay raporunda en dikkat çekici tespitlerden biri de otopark gelirleriyle ilgili oldu.
Denetçiler, belediyenin otopark hesabında 2025 yılı içerisinde 99.884.454,37 TL biriktiğini belirledi.
Ancak bu hesabın otopark ihtiyacının karşılanması için kullanılması gerekirken, burada biriken paranın belediyenin mal ve hizmet alımları kapsamında cari hesaplara aktarıldığı tespit edildi.
Sayıştay, otopark hesabında toplanan paraların başka amaçlarla kullanılmasını mevzuata aykırı buldu.
Belediye yönetimi tespiti kabul ederek düzeltici işlemlere başlanacağını bildirdi.
- İBB’ye aktarılması gereken 24,4 milyon TL gönderilmedi!
Zeytinburnu Belediyesi’nin tahsil ettiği çevre temizlik vergisinden İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne göndermesi gereken payları aktarmadığı belirlendi.
Sayıştay, ilgili hesapta biriken 24.475.957,39 TL’nin Büyükşehir Belediyesi’ne aktarılmadığını tespit etti.
Belediye yönetimi, denetim tespitine verdiği cevapta 1.144.174 TL ödeme yapıldığını, kalan tutarın ise nakit durumuna göre gönderileceğini bildirdi.
Denetçiler, çevre temizlik vergisinden Büyükşehir Belediyesi’ne ait yüzde 20’lik payın yasal süresinde aktarılması gerektiğini vurguladı.
- Büfe ihalelerinde kiralanan alanların büyüklüğü belirtilmedi!
Sayıştay, belediyenin kiraya verdiği büfe alanlarının ihale belgelerinde ve kira sözleşmelerinde açık ve kapalı alan büyüklüklerinin belirtilmediğini ortaya koydu.
Denetçiler, kiralanan yerlerin metrekare bilgilerinin açıkça yazılmamasının ihale süreçlerinde rekabet ve saydamlık açısından sorun oluşturduğunu belirtti.
- Toplam 5,1 milyon TL’lik iki yapım işi pazarlık usulüyle ihale edildi!
Sayıştay, açık ihale yapılması gereken iki bakım ve onarım yapım işinin Kamu İhale Kanunu’nun 21/f maddesine dayanılarak pazarlık usulüyle gerçekleştirildiğini belirledi.
Raporda şu ihaleler yer aldı:
Bilgi Evleri ve Millet Kıraathanelerinde Tamirat Tadilat İşi: 2.580.850 TL sözleşme bedeli.
Hizmet Binalarında Bakım Onarım ve Dekorasyon İşi: 2.562.830 TL sözleşme bedeli.
İki ihalenin toplam sözleşme bedeli 5.143.680 TL olarak gerçekleşti.
Sayıştay, 21/f maddesinin söz konusu yapım işleri için kullanılamayacağını ve bu işlerin açık ihale yoluyla gerçekleştirilmesi gerektiğini vurguladı.
- Belediye şirketinden personel alımında sözleşme ve maliyet eksiklikleri!
Sayıştay, Zeytinburnu Belediyesi Emek Personel AŞ’den doğrudan hizmet alımı kapsamında personel temin edilmesinde mevzuata uygun yaklaşık maliyet cetveli hazırlanmadığını belirledi.
Ayrıca yapılan sözleşmelerde sözleşmenin türü ve bedelinin belirtilmediği, birim fiyat teklif cetvelinin hazırlanmadığı tespit edildi.
Sözleşme bedeli üzerinden imza aşamasında ödenmesi gereken damga vergisinin ise aylık hakedişler üzerinden ödendiği ifade edildi.
Denetçiler, bu işlemlerin mevzuata uygun hale getirilmesini istedi.
- Belediyede İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Müdürlüğü kurulmadı!
Sayıştay, belediyenin teşkilat yapısında İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Müdürlüğü’nün bulunmadığını belirledi.
Belediye yönetimi, 2019 yılından beri sıfır atık çalışmalarının yürütüldüğünü, Çevre Yönetim Birimi’nin faaliyet gösterdiğini ve çeşitli projelerin hayata geçirildiğini savundu.
Ancak Sayıştay, mevcut çalışmaların ilgili müdürlüğün kurulması zorunluluğunu ortadan kaldırmadığını belirterek teşkilat yapısının mevzuata uygun hale getirilmesini istedi.
- Yapım işlerinde iş programları güncellenmedi!
Belediyenin bazı yapım işlerinde yeni birim fiyat belirlenmesine rağmen bu değişikliklere uygun revize iş programlarının hazırlanmadığı tespit edildi.
Sayıştay, işin süresinin ve ilerleme takviminin doğru takip edilebilmesi için gerekli durumlarda revize iş programı yapılması gerektiğini vurguladı.
- Belediye taşınmazlarının rayiç değer tespitleri tamamlanmadı!
Sayıştay, belediyenin mülkiyetinde veya kullanımındaki taşınmazların tapu kayıtları ile fiili durumlarının tam olarak uyumlu hale getirilmediğini belirledi.
Raporda, taşınmazların cins tashihi, numaralandırma, dosyalama ve yeniden değerleme işlemlerinin tamamlanmadığı ifade edildi.
Bu nedenle belediyenin 2025 yılı mali tablolarındaki maddi duran varlık hesaplarının doğru değerleri yansıtmadığı belirtildi.
- İlçedeki 19 eğlence işletmesinden vergi tahsil edilmedi!
Sayıştay, Zeytinburnu Belediyesi’nin eğlence vergisi kapsamında gerekli tahakkuk ve tahsilat işlemlerini gerçekleştirmediğini belirledi.
İlçede faaliyet gösteren PlayStation oyun salonları ve bilardo salonları incelendiğinde, 19 işletmenin eğlence vergisine tabi olmasına rağmen bunlar için vergi tahakkuku yapılmadığı tespit edildi.
Sayıştay, bu uygulamanın belediyenin gelir kaybına uğramasına neden olduğunu belirtti.
- Amatör spor kulüplerine 3,3 milyon TL yardım yapıldı, harcama belgeleri takip edilmedi!
Sayıştay, Zeytinburnu Belediyesi’nin amatör spor kulüplerine yaptığı nakdi yardımları da mercek altına aldı.
Rapora göre belediye, 2025 yılında amatör spor kulüplerine toplam 3.300.000 TL nakdi yardım yaptı.
Ancak bu yardımların nasıl harcandığını gösteren yasal belgelerin belediyeye sunulmadığı, gerekli takip işlemlerinin yapılmadığı belirlendi.
Denetçiler, bu nedenle yardımların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığının tespit edilemediğini vurguladı.
- Vergiden muaf belediye tesislerinin elektrik faturalarından vergi ödendi!
Sayıştay, belediyenin kamu hizmetine ayrılmış ve gelir getirmeyen bazı taşınmazlarında tüketilen elektrik için mevzuata göre alınmaması gereken elektrik ve havagazı tüketim vergisinin ödendiğini belirledi.
Raporda parklar, bahçeler, belediye hizmet binaları, kent evleri, kütüphaneler ve benzeri kamu hizmeti alanları örnek gösterildi.
Denetçiler, muafiyet kapsamındaki tüketimlerden bu verginin ödenmemesi gerektiğini ifade etti.
- Belediye şirketine eksik ödeme yapıldı, SGK ve vergi borçları birikti!
Sayıştay, belediyenin kendi şirketinden temin ettiği personel için yaptığı hakediş ödemelerinde önemli bir eksiklik tespit etti.
Rapora göre belediye, şirkete personelin net ücretleri ve bazı kesinti kalemleri üzerinden ödeme yaparken SGK primleri ile gelir ve damga vergisi tutarlarını hakedişlere dahil etmedi.
Bu durumun, şirketin SGK ve vergi yükümlülüklerini zamanında yerine getirememesine ve gecikme zamlarına maruz kalmasına neden olduğu belirtildi.
Denetçiler, oluşan ek mali yükün sonuçta belediye bütçesine yansıdığına dikkat çekti.
- Tam 559 işyerinin emlak vergisi mesken üzerinden hesaplandı!
Sayıştay, işyeri olarak faaliyet gösteren ancak belediyeden işyeri açma ruhsatı almak zorunda olmayan bazı yerlerin emlak vergilerinin mesken tarifesi üzerinden hesaplandığını belirledi.
İncelenen 1.699 işyerinden 559’unun emlak vergisinin mesken olarak tahakkuk ve tahsil edildiği tespit edildi.
Denetçiler, işyerlerinin emlak vergisinin ilgili vergi oranlarına göre hesaplanmasını ve yanlış kayıtların düzeltilmesini istedi.
- Belediyeye ait 82 reklam alanının işletmecisinden vergi beyannamesi alınmadı!
Sayıştay, belediyenin reklam alanlarını kiraladığı yüklenicinin ilan ve reklam vergisi beyannamelerini vermediğini ortaya koydu.
Rapora göre belediyenin 5 yıllığına kiraya verdiği reklam alanları şöyle:
- 25 billboard
- 30 CLP raket
- 27 giantboard
Toplam 82 reklam alanı için yüklenici tarafından vergi beyannamesi verilmediği ve bu alanlara ilişkin ilan ve reklam vergisinin belediye tarafından tahakkuk ve tahsil edilmediği tespit edildi.
Denetçiler, reklam alanlarından elde edilmesi gereken vergi gelirlerinin takip edilmesini istedi.
- Zeytinburnu’nda 33 bin 435 aktif işyerine karşılık 13 bin 268 ruhsat kaydı!
Sayıştay, Zeytinburnu Belediyesi sınırları içerisinde faaliyet gösteren işletmelerin ruhsat durumlarıyla ilgili önemli bir tespitte bulundu.
İstanbul Defterdarlığı kayıtlarına göre ilçede 33.435 aktif işyeri bulunurken, belediyenin kayıtlarında 13.268 ruhsatlı işyeri olduğu belirlendi.
Denetçiler, işyerlerinin tamamının ruhsatsız sayılamayacağını, bazı meslek grupları ile işletmelerin ruhsat muafiyetlerinin bulunduğunu belirtti.
Ancak bu ayrımın yapılarak ruhsat alma zorunluluğu bulunan işletmelerin denetlenmesi, ruhsatsız faaliyet gösterdiği belirlenenler hakkında gerekli işlemlerin uygulanması istendi.
- Asansörlü binaların emlak vergisinde eksik hesaplama!
Sayıştay, belediyenin emlak vergisi kayıtlarını asansör muayene kuruluşlarından temin edilen bilgilerle karşılaştırdı.
Yapılan örnek incelemelerde:
- Telsiz Mahallesi’ndeki 212 binanın 41’i,
- Sümer Mahallesi’ndeki 142 binanın 32’si,
- Beştelsiz Mahallesi’ndeki 137 binanın 27’si
asansörlü olmasına rağmen emlak vergisi kayıtlarında asansörsüz olarak gösterildi.
Böylece örnek olarak incelenen binalardan 100’ünün vergi hesabında asansör farkının dikkate alınmadığı ortaya çıktı.
Sayıştay, ilgili binaların inşaat maliyet bedeline mevzuattaki yüzde 6’lık asansör farkının eklenmemesi nedeniyle emlak vergisinin eksik hesaplandığını belirtti.
- Tam 3 bin 374 mükellefin kalorifer ve klima farkı vergi hesabına eklenmedi!
Sayıştay raporunun son bulgusu, binaların emlak vergisi hesaplamalarında kalorifer ve klima tesisatı farklarının dikkate alınmamasıyla ilgili oldu.
Denetçiler, lüks, birinci sınıf ve ikinci sınıf inşaat grubunda yer alan toplam 3.374 mükellefin vergi değerinin hesaplanmasında yüzde 8’lik kalorifer veya klima tesisatı farkının uygulanmadığını belirledi.
Rapordaki dağılım şöyle:
| İnşaat sınıfı | Eksik hesaplama yapılan mükellef |
|---|---|
| Lüks inşaat | 11 |
| Birinci sınıf inşaat | 347 |
| İkinci sınıf inşaat | 3.016 |
| Toplam | 3.374 |
Sayıştay, bu uygulama nedeniyle emlak vergisinin olması gerekenden daha düşük tahakkuk ettirildiğini belirterek hesaplamaların düzeltilmesini istedi.
SAYIŞTAY’DAN ZEYTİNBURNU BELEDİYESİ’NE ÇOK SAYIDA UYARI!
Zeytinburnu Belediyesi’nin 2025 yılı hesaplarını inceleyen Sayıştay, toplam 42 bulguyla belediyenin mali yönetiminde, taşınmaz işlemlerinde, ihalelerinde, vergi tahsilatında ve iç kontrol sisteminde giderilmesi gereken eksiklikleri ortaya koydu.
Raporda özellikle 52,5 milyon TL’lik ihale teklif farkı, 99,8 milyon TL’lik otopark hesabının amacı dışında kullanılması, 24,4 milyon TL’lik Büyükşehir Belediyesi payının aktarılmaması, 55 arsanın muhasebe kayıtlarına alınmaması ve çok sayıda vergi mükellefinin kayıtlarındaki eksiklikler dikkat çekti.
Belediye yönetimi, denetim bulgularının önemli bir bölümünü kabul ederek düzeltici işlemlerin başlatılacağını veya sonraki dönemlerde mevzuata uygun hareket edileceğini bildirdi. Bazı konularda ise açıklama ve savunmalar sundu.
Sayıştay, Zeytinburnu Belediyesi’nin mali tabloları hakkında, denetim görüşüne dayanak oluşturan hesap alanları dışında tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği yönünde görüş bildirdi. Dolayısıyla rapordaki her bulgu doğrudan kesinleşmiş kamu zararı veya suç tespiti anlamına gelmiyor; ancak tespit edilen mevzuata aykırılıkların giderilmesi ve gerekli mali işlemlerin yapılması gerekiyor.
SARİYERGAZETESİ.COM / BEKİR BATU/ ÖZEL HABER
