Son dönemlerde glutensiz beslenmek çok popüler bir hale geldi. Peki gerçekten glüteni hayatımızdan çıkarmalı mıyız?
-Gluten buğday, arpa, çavdar, yulaf gibi tahıllarda bulunan bir protein çeşididir. Gluten elastik yapısı ile hamura dayanıklılık verir ve hamurun yapısını oluşturur.
– Çölyak hastalarında bu protein vücuda alındığında yabancı bir madde gibi algılanır ve vücut kendi kendine saldırır; özellikle ince bağırsaklar çok hasar gördüğü için sindirim rahatsızlıkları yaşanmasına neden olur.
-Hastalar glutenli bir besin tükettikleri zaman bağırsak mukozasındaki alerji nedeniyle villus çıkıntıları ve kıvrımları tahripolur. Böylece gıdalar emilemez hale gelir ve hastalık belirtileri ortaya çıkar. İştahsızlık, kusma, ishal, karın bölgesindeki şişkinlik, yaşa göre zayıf olmak, sinirlilik hastalığın en önemli belirtileri arasında yer almaktadır. Uzun vadede ise kalp hastalıkları riski artabilir. Bu hastalarda tedavinin en önemli kısmı glutenin yaşam boyu beslenmeden çıkarılmasıdır.
-Pirinç, karabuğday, mısır, kinoa ve patates glutensiz karbonhidrat kaynaklarıdır. Ancak gluten, salata sosları, dondurma, çikolata, işlenmiş köfteler, baharat karışımları, çorbalargibi pek çok besinde de bulunabilir.
-Çölyak hastalığındaki gibi olmasa da gluten tüketmek bazı yan etkilere sebep olabilir. Ancak bu belirtilerin büyük bir kısmı stres gibi psikolojik faktörler ile alakalı da olabilir. Glutenin toleransı ile ilgili herhangi bir şüpheniz varsa gluteni beslenmenizden tamamen çıkarmadan önce mutlaka bir gastroenteroloji uzmanından destek alın.
-Son yıllarda zayıflama başta olmak üzere başka birçok durumda da glutensiz diyetler popüler hale geldi. Ancak bu beslenme modelinin çölyak hastaları dışındaki kişiler üzerinde etkinliğini gösteren fazla bilimsel kanıt bulunmamaktadır.
-Ayrıca gluteni az ve çok tüketenler arasında yapılan araştırmalarda görülen kalp krizi vakalarında önemli bir fark olmadığı hatta tam tahılları tüketmeyerek gluteni hayatından çıkaran kişilerde kalp hastalıkları riskininarttığı gözlemlenmiştir.
-Tam tahıllar,gluten dışında posa, vitamin, mineral gibi önemli besin öğeleri için de iyi birer kaynaktır. Beslenmenizde bu besin öğelerinin yetersiz kalması sonucunda kalp hastalıklarına yakalanma riskininiz artabilir.
-Glutensiz beslenmeye başladıktan sonra kilo verebilirsiniz. Ancak bu durumun asıl sebebi gluteni kesmeniz ile alakalı değildir. Gluteni hayatınızdan çıkardığınızda aslında simit, makarna, hamur işleri gibi rafine karbonhidratlarla dolu besinleri de hayatınızdan çıkarmış oluyorsunuz. Tüm bu besinlerden uzak durmak ve onların yerine sebze, kinoa ve karabuğday gibi sağlıklı ve glutensiz tam tahılları koyduğunuzda fazla karbonhidrat tüketiminin önüne geçerek aynı zamanda enerji dengesini de sağlamış oluyoruz. Uzun vadede bakıldığında bu durum kişilerde gluteni keserek zayıflamak mümkün algısını yaratmaktadır.
-Dolayısıyla, çölyak hastası olmadığınız sürece gluteni beslenmenizden çıkarmak size bir fayda sağlamayacaktır, hatta bu tarz bir beslenme biçiminin sağlığınıza zarar bile verebileceğini unutmayın.
