Deprem Bilimci Prof. Dr. Naci Görür, Adalar’da meydana gelen çok sayıda depremin ardından merak edilenlere dair görüşlerini Adalar Bülteni Haber ve İçerik Yöneticisi gazeteci Rukiye Ay’ın sorularını yanıtlayarak anlattı.
İşte Deprem Bilimci Prof. Dr. Naci Görür’ün önemli değerlendirmeleri:
-
Adalar’da peş peşe meydana gelen depremler tedirgin etti. Sizin bu depremlerle ilgili görüşünüz nedir? Beklenen büyük deprem mi, yoksa sadece küçük artçılar olarak mı değerlendiriyorsunuz?
Adalar’da küçük depremler olmaktadır. Küçük depremlere bakarak büyük depremin ne zaman geleceğini, ne büyüklükte olacağını söylemek ise zordur. Küçük depremler fayların küçük bir bölümünün kırılmasıyla veya fay zonunda küçük fayların çalışmasıyla ortaya çıkar. Yani faylar küçükse depremler de küçük olacaktır ama fay büyükse, ancak kısa bir yerinin kırılmasıyla küçük deprem meydana gelebilir.
“FAY KÜÇÜK KIRILIRSA, DEPREM DE KÜÇÜK OLUR”
Fay küçük bir yerinden kırılırsa, küçük deprem üretir. Küçük depremlere bakıp da gelecek büyük depremleri söylemek mümkün değildir. Üzerinde duracağımız nokta budur. Marmara’da küçük depremler çok olmaktadır. Özellikle Batı Marmara’da bu doğal gaz çıkışına bağlı olarak depremler meydana gelmektedir. Trakya havzasının doğal gazı ve petrolü faylar boyunca çıkıp küçük depremlere neden olmaktadır.
-
1999 depremini Adalar’da hissedilir şekilde ve büyük bir tedirginlikle yaşamıştık… Depremin üzerinden 27 yıl geçti. Tam da yıl dönümünde yaşanan bu depremleri de göz önünde bulundurursak, Adalar’ın bu anlamda jeolojik yapısını nasıl görüyorsunuz?
“ADALAR’DA ‘DEPREM NE ZAMAN OLACAK’ SÖYLEMEK MÜMKÜN DEĞİLDİR”
Adalar’ın bulunduğu yerde depremin ne zaman olacağını, ne büyüklükte olacağını söylemek zordur hatta mümkün değildir. Oradaki fayları üçe ayırıyoruz. Biri Adalar fayı, diğeri Kumburgaz fayı, bir diğeri ise Tekirdağ fayıdır. Üç fayı topladığımızda 166 kilometre uzunluğunda Marmara fayını meydana getiriyor. Küçük depremler hiçbir zaman için büyük depremler hakkında kesin fikir vermezler. Mesela büyük bir deprem olur, onun artçısı sürer. Onlar küçük depremlerdir. Yani Adalar’daki bu depremlere bu anlamda artçı deprem demek de mümkün değildir. Çünkü önceden büyük deprem meydana gelmedi ki biz bunları artçı diyelim. Küçük depremler diyebiliriz. Fay küçükse deprem küçük olur veya fayın küçük bir kısmı kırılmışsa da deprem küçük olur.
“ADALAR VE KUMBURGAZ FAYLARI KİLİTLİ, ENERJİ BİRİKTİRİYORLAR”
Adalar fayı ile Kumburgaz fayı kilitli ve enerji biriktiriyorlar. Günün birinde kırılacaklar. İkisi birden kırıldığı zaman 7’nin üzerinde depremlerdir. Önce uzunluğu 45 kilometre olan Adalar fayının, 45 kilometrelik kısmı kırılır. Kumburgaz fayı ise 70 kilometredir, ondan sonra bu fay kırılır. Tarihte bu sırayla gitmişlerdir. Dolayısıyla ikisi birden kırılırsa 7’nin üzerinde depremlerdir ve tabi ki Adalar da bu depremden etkilenir. Ama Adalar’ın zemini jeolojik açıdan incelenirse sağlamdır.
-
Deprem konusunda Adalar’a tavsiyeleriniz neler olur?
“DEPREM DİRENÇLİ OLMASINA DİKKAT ETMELİYİZ”
Benim tavsiyem Adalar’ın deprem dirençli olmasına dikkat edin. Adalar’da yönetim, halk, altyapı, yapı stoku, ekosistem, çevre ve ekonomi sağlam olursa o zaman deprem dirençli sağlam bir Adalar ortaya çıkar. Yoksa olmaz. Bunu da halkın kendisi yapması mümkün değil. En akıllıcası devletin yapması, devletten bunu isteyin.
