Sonbahar ve kış aylarında KOAH tehdidine dikkat!

koah_belirtiler

Sabahları öksürerek uyanmak, merdiven çıkarken eskisinden daha çabuk yorulmak ya da kısa bir yürüyüşte nefes nefese kalmak… Çoğu zaman yaşa, sigaraya veya kondisyon eksikliğine bağladığımız bu yakınmalar, ciddi bir akciğer hastalığı olan ve sinsice ilerleyen KOAH’ın ilk habercileri arasında yer alabiliyor.

Acıbadem Kadıköy (Dr. Şinasi Can) Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Baykal Tülek, hava yollarında kalıcı daralma ve akciğer dokusunda hasarla seyreden KOAH’ın (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı) genellikle yıllarca fark edilmeden sinsice ilerlediğini belirterek, bazı erken sinyallerinin gözden kaçmamasının kritik önem taşıdığını vurguluyor.

KOAH’ın en önemli risk faktörünün sigara kullanımı olduğunu, ancak sigara içmediği halde sigara dumanına maruz kalma, özellikle sonbahar-kış aylarında hava kirliliği, evlerde kullanılan odun ve kömür gibi yakıtların dumanı, mesleki toz ve kimyasal maruziyetlerle genetik yatkınlığın da bu sinsi hastalığa yol açabildiğini belirten Prof. Dr. Tülek “Özellikle gençlerde yaygınlaşan elektronik sigara kullanımı da endişe vericidir. Elektronik sigaraların solunum yollarını tahriş ederek ciddi zararlar verebildiği bilinmektedir. Bu nedenle elektronik sigaraları güvenli bir alternatif olarak görmek doğru değildir” diyor.

KOAH’ın dünyada ölüm nedenleri arasında 3. sırada yer aldığına dikkat çeken Prof. Dr. Tülek, ülkemizde de KOAH’ın da içinde bulunduğu solunum sistemi hastalıklarının ölüm nedenleri arasında 3. sırada bulunduğunu belirterek, KOAH belirtilerinin erken dönemde tanınmasının, tedavide büyük önem taşıdığını vurguluyor. Prof. Dr. Tülek, 18 Kasım Dünya KOAH Günü kapsamında yaptığı açıklamada, bu sinsi hastalığın gözden kaçabilen 7 erken belirtisini anlattı, önemli uyarılar ve önerilerde bulundu.

SABAHLARI TEKRARLAYAN ÖKSÜRÜK

Özellikle sigara kullanan kişiler sabah öksürüğünü normal kabul edebilmektedir. Oysa sabah öksürüğü alışılması gereken bir durum değil, vücudumuzun bize verdiği bir uyarı olabilir. Akciğer sağlığımız için yapabileceğimiz en önemli şeylerden biri, bu küçük uyarıları zamanında fark etmektir. Oysa haftalarca devam eden veya sık tekrarlayan öksürük, hava yollarında gelişen kronik hasarın ilk işaretlerinden biri olabilir. Öksürüğü yalnızca sigaraya bağlayarak önemsememek tanıyı geciktirebilir.

SÜREKLİ VEYA TEKRARLAYAN BALGAM ÇIKARMA

Her sabah balgam çıkarıyor olmak normal değildir. Özellikle uzun süredir devam eden balgam üretimi, hava yollarındaki kronik iltihabi değişikliklerin habercisi olabilir. Balgam miktarında veya renginde belirgin değişiklik olması da değerlendirme gerektirir.

MERDİVEN ÇIKARKEN VEYA YOKUŞ YÜRÜRKEN NEFES DARLIĞI

KOAH’ın en karakteristik belirtilerinden biridir. Başlangıçta yalnızca hızlı yürüyüşte veya merdiven çıkarken hissedilir. Kişi çoğu zaman bunu yaşına ya da hareketsizliğine bağlar. Oysa eskiden rahatlıkla yapılan aktivitelerde nefes darlığı gelişmesi önemli bir uyarıdır.

NEFES ALIP VERİRKEN HIRILTI VEYA ISLIK SESİ

Özellikle nefes verirken duyulan hırıltı, hava yollarında daralmaya işaret edebilir. Bu belirti astım gibi başka hastalıklarda da görülebildiğinden, nedeninin araştırılması gerekir.

GÖĞÜSTE SIKIŞMA VEYA BASKI HİSSİ

Bazı hastalar nefeslerini rahatça veremediklerini, göğüslerinde ağırlık veya sıkışma hissettiklerini ifade eder. Bu yakınma KOAH’a eşlik edebilse de kalp hastalıkları dahil farklı nedenlerle de ortaya çıkabileceği unutulmamalıdır.

SIK TEKRARLAYAN VEYA UZUN SÜREN SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARI

Her kış tekrarlayan bronşit atakları, enfeksiyon sonrasında haftalarca devam eden öksürük ve balgam yakınmaları altta yatan bir hava yolu hastalığının işareti olabilir.

ÇABUK YORULMA VE GÜNLÜK HAREKETLERİN AZALMASI

Prof. Dr. Baykal Tülek “KOAH bazen belirgin nefes darlığından önce günlük yaşamda yavaşlamayla kendini gösterir. Kişi farkında olmadan daha az yürümeye, merdiven yerine asansörü tercih etmeye başlayabilir. Eskisine göre azalan efor kapasitesi dikkate alınmalıdır. Erken tanı, daha rahat bir nefes demektir” diyor.

HASAR GERİ DÖNDÜRÜLEMİYOR AMA İLERLEYİŞİ YAVAŞLATMAK MÜMKÜN

Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Baykal Tülek, KOAH’ın erken sinyalleri arasında yer alabilen belirtilerin bulunmasının mutlaka KOAH anlamına gelmeyeceğini, ancak dikkatli olmak gerektiğini vurgulayarak şöyle konuşuyor: “Özellikle 40 yaş üzerinde, sigara öyküsü veya başka risk faktörleri bulunan kişilerde bu yakınmaların araştırılması gerekir. KOAH tanısı, solunum fonksiyon testi (spirometri) ile doğrulanır. KOAH’ta oluşmuş akciğer hasarı tümüyle geri döndürülemese de sigaranın bırakılması, uygun ilaç tedavileri, düzenli fiziksel aktivite, gerekli aşıların yapılması ve gerektiğinde solunum rehabilitasyonu sayesinde hastalığın ilerleyişi yavaşlatılabilir, yakınmalar azaltılabilir ve yaşam kalitesi artırılabilir.”

Mobil sürümden çık