29 Nisan – 2 Mayıs tarihleri arasında dünyanın en prestijli kardiyoloji kongrelerinin başlarında gelen TCTAP 2026 kongresine katıldım. İki oturumda panelistlik görevim vardı. Eriyen stentlerin doku içinde çözündüğü damar içi görüntüleri beni çok heyecanlandırdı. Bu gelişmeyi sizlerle paylaşmak istedim.
Eriyen stentler Bir dönem kardiyoloji dünyasının en heyecanlandıran gelişmelerinden biriydi:
“Damardaki daralmayı açmak ve geride metal artık bırakmadan tedavi etmek.”
Çünkü klasik stentler damarın içinde ömür boyu kalan metal kafeslerdi.
Teoride son derece etkileyici bir fikirdi. Ancak ilk nesil eriyen stentlerde önemli bir problem ortaya çıktı.
İlk Nesilde Sorun Neydi?
İlk nesil eriyen stentlerin iskele kalınlıkları fazlaydı. Yani damar içine yerleştirilen yapı daha kaba ve kalındı. Bu durum damar yüzeyindeki akımı olumsuz etkileyebiliyordu.
Daha önemli problem ise çözünme biçimiydi.
Bu stentler damar içinde parçalanarak eriyordu. Çözünme sürecinde ortaya çıkan düzensiz parçalanmalar damar içinde pıhtı oluşumuna zemin hazırlayabiliyordu.
Bazı hastalarda geç dönem stent trombozu gelişmesi kardiyoloji dünyasında ciddi endişe yarattı. Çünkü bu durum ani kalp krizine neden olabiliyordu.
Büyük çalışmalar ve gerçek yaşam verileri sonrasında birçok merkez bu teknolojiden uzaklaştı. Bazı firmalar ürünlerini piyasadan çekti.
Bir dönem “geleceğin teknolojisi” olarak görülen eriyen stentleraniden geri plana düştü.
Peki Şimdi Neden Yeniden Gündemdeler?
Çünkü teknoloji değişti.
Bugün geliştirilen yeni nesil eriyen stentler ilk nesil üründen oldukça farklı özellikler taşıyor.
En önemli değişikliklerden biri iskele kalınlığının belirgin şekilde azaltılması oldu. Daha ince yapılar damar içindeki akımı daha az bozuyor ve iyileşme sürecini olumlu etkiliyor.
Ama asıl kritik fark çözünme mekanizmasında.
Yeni nesil biyobozunur stentlerde amaç, stentin damar içinde parçalanarak kaybolması değil; önce damar duvarı tarafından endotelle kaplanması ve ardından damar dokusu içinde çözünmesidir.
Yani yeni yaklaşımda stent önce damar yüzeyiyle biyolojik olarak bütünleşiyor. Daha sonra damar dokusu içinde kontrollü şekilde çözünüyor.
Bu fark son derece önemli.
Çünkü önceki nesilde görülen damar içi düzensiz parçalanma ve buna bağlı pıhtı riski, yeni teknolojilerde ciddi şekilde azaltılmaya çalışılıyor.
Başka bir ifadeyle:
Eski nesilde stent damar içinde eriyordu.
Yeni nesilde ise damar dokusu içinde çözünüyor.
Bu biyolojik uyum, tromboz riskini azaltan en önemli gelişmelerden biri olarak görülüyor.
Gerçekten Geri Döndüler mi?
Henüz tam anlamıyla değil.
Bugün klasik yeni nesil ilaç kaplı metal stentler hâlâ dünya genelinde altın standart olmaya devam ediyor. Uzun dönem sonuçları oldukça güçlü ve güvenilir.
Ancak eriyen stent fikri artık eskisinden çok daha olgun bir zeminde yeniden değerlendiriliyor.
Özellikle:
Genç hastalarda
Uzun yaşam beklentisi olan bireylerde
Damarda gelecekte tekrar girişim ihtimali düşünülen durumlarda
Eriyen stentler yeniden dikkat çekmeye başladı.
Çünkü teorik olarak damar iyileştikten sonra içeride kalıcı metal bırakmamak hâlâ çok değerli bir hedef.
Kardiyolojinin Geleceğinde Yerleri Olabilir mi?
Bence evet.
Ama bu dönüş ilk dönemdeki gibi “devrim” söylemleriyle değil, daha kontrollü ve bilimsel bir şekilde ilerleyecek.
BIOMAG-II çalışması, yeni nesil magnezyum bazlı eriyen stentlerin (özellikle BIOTRONIK’in Freesolve platformunun) klasik ilaç kaplı metal stentlerle doğrudan karşılaştırıldığı ilk büyük randomize çalışmalardan biri olması nedeniyle kardiyoloji dünyasında büyük önem taşıyor. Çalışmada yaklaşık 1800’den fazla hasta yer alıyor ve hedef; yeni nesil eriyen stentlerin güvenlik ve etkinlik açısından günümüzün modern ilaçlı metal stent teknolojileriyle yarışıp yarışamayacağını göstermek. Özellikle pıhtı görülmemesi, damarı güçlü açması ve 3 yıllık takipte yeni olay gelişmemesi oldukça dikkat çekici bulundu.
Peki yeni nesil eriyen stentler ne zaman raflarda olur?
Aslında Avrupa’da bazı yeni nesil sistemler sınırlı merkezlerde ve seçilmiş hastalarda kullanılmaya başladı bile. Özellikle Freesolve platformu CE sürecinde önemli aşamaları geçmiş durumda. Ancak bu teknolojinin “yaygın günlük kullanım” haline gelmesi için büyük randomize çalışmaların uzun dönem sonuçları bekleniyor. Eğer BIOMAG-II sonuçları beklendiği kadar güçlü gelirse, önümüzdeki 2–4 yıl içinde Avrupa’da çok daha yaygın kullanım görebiliriz. ABD tarafında süreç daha uzun olabilir çünkü FDA uzun dönem güvenlik verilerine özellikle önem veriyor. Şu an kardiyoloji dünyasında genel beklenti, 2030’a gelmeden yeni nesil biyobozunur stentlerin belirli hasta gruplarında yeniden güçlü şekilde klinik pratiğe gireceği yönünde.
Ama bugün için en önemli şey hâlâ aynı: Doğru hastaya, doğru teknolojiyi uygulamak.
Prof. Dr. Mutlu Vural
Kardiyoloji ve Girişimsel Kardiyoloji Uzmanı
📍 İnönü Mah. Cumhuriyet Cad. No:57/5 Elmadağ – Şişli / İstanbul
📞 Sekreterya / WhatsApp: 0551 369 0134
🌐 drmutluvural.com.tr
