Değerli Sarıyerliler,
Gayrimenkul piyasasında hem alıcılar hem kiracılar açısından 2025 hareketli bir yıl olmaya aday. Konut fiyatları, faiz oranları, arz-talep dengesi derken gündem yoğun; ancak son dönemde dikkat çeken bir başka konu da ilanlardaki ayrımcı ifadeler oldu.
Geçtiğimiz haftalarda bir emlak ilanında yer alan “Emekliye kiralık değildir” ibaresi kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Ticaret Bakanlığı bu ilanı veren kişiye idari para cezası uyguladı. Ancak ne yazık ki benzer örneklerin hâlâ ilan sitelerinde karşımıza çıkmaya devam ettiğini görüyoruz. Peki, bu tür ifadeler neden sakıncalı ve hangi talepler yasal sınırları aşıyor?
Yasalar Ne Diyor?
Kiralama sürecinde ev sahipleri bazı belgeleri talep edebilir. Örneğin maaş bordrosu, Findeks raporu, adli sicil kaydı ya da kefil istemek gibi uygulamalar, kira gelirinin güvence altına alınması açısından yaygın ve hukuki kabul gören talepler arasında yer alıyor.
Ancak burada dikkat edilmesi gereken kritik bir nokta var: Bu belgeler sadece ev sahibinin güvenliğini sağlamak amacıyla istenebilir. Kiracının verdiği kişisel bilgilerin üçüncü kişilerle paylaşılması ise açıkça suç teşkil eder.
Ayrımcılık Sayılan İfadeler
İlanlarda kullanılan bazı ifadeler ise doğrudan ayrımcılık kapsamına giriyor. “Emekliye verilmez”, “yabancıya kiralık değildir”, “bekâra uygun değil”, “çok çocuklu aile aramasın”, “sadece memura kiralık” gibi cümleler, yasalar karşısında idari para cezasına tabi.
Bu tür ifadeler insanları yaşam tercihleri, meslekleri ya da sosyal kimlikleri üzerinden dışlayıcı nitelik taşıdığı için hukuka aykırı kabul ediliyor. Bu tür ilanlar, şikâyet edilmesi durumunda idari para cezası ile sonuçlanabiliyor.
Peki Hangi Durumlar İstisna?
Elbette her ilan ayrımcılık amacı taşımaz. Konutun fiziksel özellikleri ile ilgili bazı sınırlamalar, istisna olarak değerlendirilebilir. Örneğin bir 1+0 stüdyo daire için “kalabalık aileye uygun değildir” ifadesi, yaşam alanının niteliğine ilişkin teknik bir açıklama olarak kabul edilebilir ve bu tür kullanımlar hukuka aykırı sayılmaz.
Ev Sahipleri ve Emlakçılar Dikkat!
İlan verirken kullanılan dilin, sadece hukuki değil, aynı zamanda etik ve toplumsal sorumluluk açısından da özenli olması gerekiyor. Konut kiralama süreci herkes için zaten yeterince zorlu bir süreç. Bu sürece ayrımcı ifadelerle yeni engeller eklemek, hem birey haklarına hem de toplumsal birlikteliğe zarar veriyor.
Ev sahiplerinin ve emlak danışmanlarının, yalnızca kiracının ödeme gücünü değerlendirmeye odaklanması, kişisel özellikler ya da sosyal statü üzerinden ayrım yapmaktan uzak durması gerekiyor.
Son Söz
Gayrimenkul piyasası sadece binalardan değil, insan hikâyelerinden oluşur. İlanlarda kullanılan her kelime, bir başka insanın hayatına yön verir. O yüzden attığımız her adımda hem yasaları hem vicdanı rehber almak durumundayız.
