SAYIŞTAY’ın Antalya Büyükşehir Belediyesi‘yle ilgili hazırladığı 2025 yılı denetim raporunun detayları belli oldu. SAYIŞTAY denetçileri, belediyeyle ilgili 37 farklı konuda rapor hazırladı. İşte SAYIŞTAY’ın Antalya Büyükşehir Belediyesi Denetim Raporu’ndaki dosyalar!
Sayıştay Başkanlığı tarafından hazırlanan Antalya Büyükşehir Belediyesi 2023 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu’nda belediyenin mali işlemleri, gelir tahsilatları, ihaleleri, festival organizasyonları, taşınmazları, şirketlerle ilişkileri ve personel uygulamalarına ilişkin toplam 37 bulguya yer verildi.
Kasım 2024 tarihli, 107 sayfalık raporda, mali tabloların denetim görüşüne dayanak oluşturan 2 bulgunun yanı sıra diğer denetim konularında 35 bulgu bulunuyor.
Denetim raporunda özellikle belediye alacaklarının tahsili, festival ve konser organizasyonları, doğrudan temin uygulamaları, belediye şirketlerine kiralanan taşınmazlar ve kamu kaynaklarının kullanılmasıyla ilgili değerlendirmeler dikkat çekti.
Sayıştay’ın tespitlerine karşı Antalya Büyükşehir Belediyesi tarafından verilen cevaplar da raporda değerlendirildi.
52 MİLYON LİRALIK ALACAK ZAMANAŞIMINA UĞRADI
Raporun dikkat çeken bölümlerinden birinde, belediyenin 2001-2018 yıllarına ilişkin vergi ve diğer kamu alacaklarından toplam 52 milyon 166 bin 969 TL’nin zamanaşımına uğradığı belirtildi.
Denetçiler, söz konusu alacaklarla ilgili sorumlulara yönelik rücu hakkının kullanılmadığını da rapora geçirdi.
208 MİLYON LİRALIK KİRA VE TAŞINMAZ ALACAĞI
Sayıştay incelemesinde belediyenin geçmiş yıllardan gelen kira, ecrimisil ve taşınmaz kullanım bedellerine ilişkin toplam 208 milyon 227 bin 798 TL tutarında tahsil edilmemiş alacağı bulunduğu tespit edildi.
Bu tutarın 69 milyon 665 bin TL’sinin kira, 9 milyon 926 bin TL’sinin ecrimisil, 128 milyon 635 bin TL’sinin ise taşınmaz kullanım bedellerinden oluştuğu belirtildi.
Denetim raporunda bazı kiracıların uzun yıllardır kira borçlarını ödemediği, belediyenin ise tahsilat ve tahliye süreçlerini mevzuata uygun şekilde yürütmesi gerektiği vurgulandı.
67,5 MİLYON LİRALIK FESTİVAL İHALESİ İNCELENDİ
Sayıştay, 67 milyon 500 bin TL sözleşme bedelli Antalya Büyükşehir Belediyesi 2023 Yılı Festivalleri Organizasyonu işini de inceledi.
Raporda, birbirinden bağımsız üç festivalin tek ihale kapsamında birleştirilmesinin rekabet açısından uygun bulunmadığı ifade edildi.
Ayrıca henüz gerçekleştirilen işler hakediş raporunda ortaya konulmadan 4 milyon TL tutarında hakediş düzenlenmesi ve iptal edilen 60. Antalya Altın Portakal Film Festivali kapsamında yükleniciye 4 milyon 750 bin TL ödeme yapılması ayrı ayrı değerlendirildi.
Belediye ise festival organizasyonlarının birlikte ihale edilmesinin geçmiş yıllardan gelen bir uygulama olduğunu, iptal edilen festival kapsamında da hazırlık çalışmalarının gerçekleştirildiğini bildirdi.
9,4 MİLYON LİRALIK KONSER ÖDEMESİ
Denetim raporunda, toplam 9 milyon 397 bin 760 TL tutarındaki beş konser hizmeti alımında, konserler gerçekleştirilmeden önce kabul ve ödeme işlemlerinin yapıldığı belirtildi.
Sayıştay, hizmet alımlarında kabul işlemlerinin hizmetin yerine getirilmesinden sonra yapılması gerektiğine dikkat çekti.
Belediye ise sanatçı ödemelerinin sahne performansından önce yapılmasının sektörde yerleşmiş bir uygulama olduğunu ifade etti.
İŞTE SAYIŞTAY RAPORUNDAKİ 37 BULGUNUN TAMAMI
A- MALİ TABLOLARA İLİŞKİN 2 BULGU
1. Belediye varlıklarının muhasebe kayıtlarında eksiklik
Belediyenin şirketlerine işletme hakkını devrettiği otopark, büfe, sosyal tesis, tramvay, otobüs, teleferik ve fabrika gibi varlıkların ilgili hizmet imtiyaz varlıkları hesabında izlenmediği tespit edildi. Belediye, gerekli muhasebe düzenlemeleri için çalışmalara başlandığını bildirdi.
2. Kredi faizlerinin muhasebeleştirilmesinde 84,3 milyon TL’lik farklılık
Kredi faizlerinin ait oldukları dönemlerde değil, kredilerin kullanıldığı tarihlerde gider kaydedildiği belirlendi. Sayıştay, bu uygulama sonucunda 2023 yılı giderler hesabının 84 milyon 343 bin 316 TL fazla göründüğünü kaydetti.
B- DİĞER DENETİM BULGULARI
3. Elektronik Denetleme Sistemi tamamlanmadı
Antalya Büyükşehir Belediyesi Akıllı Kent Sistemleri Faz-1 kapsamında yürütülen Elektronik Denetleme Sistemi (EDS) projesinin 1 Şubat 2020’de tamamlanması gerekirken 31 Aralık 2023 itibarıyla tamamlanmadığı belirtildi. Raporda, sistemin hayata geçirilmemesi nedeniyle belediyenin trafik cezalarından elde edebileceği hizmet bedeli gelirinden yararlanamadığı ifade edildi.
4. Bazı belediye gelirlerinde tahsilat oranı düşük kaldı
Denetimde incelenen belirli gelir kalemlerinin toplam tahsilat/tahakkuk oranının yüzde 38 seviyesinde kaldığı tespit edildi. Sayıştay, belediyenin alacak takibi ve tahsilat kapasitesini geliştirmesi gerektiğini bildirdi.
5. 52,2 milyon TL’lik kamu alacağı zamanaşımına uğradı
2001-2018 dönemine ait toplam 52 milyon 166 bin 969 TL tutarındaki kamu alacağının zamanaşımına uğradığı belirtildi. Belediye tarafından bazı alacakların yasal düzenlemeler kapsamında silindiği açıklanırken, Sayıştay bu tutarlar düşüldükten sonra kalan alacakları bulguya konu etti.
6. Gecikmiş alacaklarda farklı faiz uygulamaları
Belediyenin kira, ecrimisil ve elektrik alacaklarında, borcun belediyeye doğrudan ödenmesiyle icra yoluyla tahsil edilmesi arasında farklı faiz hesaplamaları yapıldığı belirtildi. Denetçiler, uygulamaların hukuki çerçevede uyumlu hale getirilmesini önerdi.
7. Müze giriş ücretlerinden alınması gereken belediye payları
Antalya’daki müze, ören yeri ve özel müzelerin giriş ücretlerinden belediyeye aktarılması gereken yüzde 5’lik payın takibi konusunda eksiklikler bulunduğu tespit edildi. Sayıştay, 25 müze ve ören yeri ile özel müzeler yönünden gerekli bilgi ve tahsilat işlemlerinin yürütülmesini istedi.
8. Kira ve taşınmaz kullanım bedellerinde 208,2 milyon TL alacak
Belediyenin tahsil edemediği kira, ecrimisil ve taşınmaz kullanım bedellerinin toplam 208 milyon 227 bin 798 TL olduğu belirlendi. Belediye, alacaklara ilişkin icra takipleri, tebligatlar ve bazı tahliye işlemlerinin gerçekleştirildiğini bildirdi.
9. Festival organizasyonlarının ihale ve ödeme işlemleri
67 milyon 500 bin TL bedelli festival organizasyonu ihalesinde farklı etkinliklerin birlikte ihale edilmesi, iş programı ve hakediş süreçleri ile iptal edilen Altın Portakal Film Festivali kapsamında yapılan 4 milyon 750 bin TL’lik ödeme denetim bulgularına konu oldu.
10. Reklam alanları ve otobüs duraklarının işletilmesi
İlan ve reklam materyalleri ile kent mobilyalarının işletilmesine ilişkin sözleşmede, 800 toplu taşıma durağından 183’ünün sözleşme kapsamı dışında kalan ilçelere kurulduğu tespit edildi. Ayrıca işletmecinin bazı bakım ve işletme yükümlülüklerini yerine getirmediği belirtildi.
11. Deprem için alınan 4,15 milyon TL’lik araç deprem bölgesinde kullanılmadı
6 Şubat depremlerinin ardından artırılan doğrudan temin limitinden yararlanılarak yaklaşık 4 milyon 150 bin TL bedelle alınan mobil afet koordinasyon dorsesinin deprem bölgesinde kullanılmadığı belirlendi. Belediye, aracın trafik tescil işlemlerinin gecikmesi nedeniyle deprem bölgesinde aktif olarak kullanılamadığını açıkladı.
12. Elektrikli otobüslerin finansal kiralama işlemi
İki elektrikli otobüs ve şarj ünitelerinin 9 milyon 544 bin TL bedelle ihale edildiği, ardından 60 ay vadeli ve 27 milyon 13 bin 981 TL tutarlı finansal kiralama sözleşmesi yapıldığı belirtildi. Sayıştay, finansal kiralama işleminin ayrıca ihale mevzuatına uygun olarak gerçekleştirilmesi gerektiğini değerlendirdi.
13. Kamera sistemleri için 2,75 milyon TL’lik işlem
Cam Piramit Kongre ve Fuar Merkezi ile Atatürk Kültür Merkezi’nin kamera sistemlerinin ANSET tarafından yeniletildiği, KDV hariç 2 milyon 750 bin 474 TL tutarındaki giderin belediyeye ödenecek kiralardan mahsup edildiği belirlendi. Sayıştay, işlemin Kamu İhale Kanunu çerçevesinde yürütülmesi gerektiğini kaydetti.
14. 14,5 milyon TL’lik festival ihalesinde iş deneyimi tartışması
Uluslararası Antalya Yörük Türkmen Festivali organizasyonu için 14 milyon 500 bin TL bedelli sözleşme imzalanan yüklenicinin sunduğu iş deneyiminin idari şartnamede belirtilen benzer iş tanımına uygun olmadığı ifade edildi. Belediye, ihale komisyonunun söz konusu deneyimi yeterli gördüğünü bildirdi.
15. Konserler yapılmadan önce kabul ve ödeme işlemleri
Toplam 9 milyon 397 bin 760 TL bedelli beş konser hizmetinde, konserler gerçekleşmeden önce kabul ve ödeme işlemleri yapıldığı belirlendi. Sayıştay, uygulamanın hizmet alımına ilişkin mevzuat hükümleri açısından uygun olmadığını değerlendirdi.
16. Teknik şartnameye uygun olmayan malzemelerin kabulü
Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığının mal alımlarında tel örgü, konteyner, çadır ve sulama malzemeleri gibi ürünlerin teknik şartnamelerde belirtilen özelliklere uygun olmayan örneklerinin kabul edildiği tespit edildi. Belediye, yüklenici firmalar aracılığıyla uygun olmayan ürünlerin değiştirilmesine yönelik işlemler yapıldığını bildirdi.
17. Özel Kalem Müdürlüğünün harcamaları
Özel Kalem Müdürlüğünün temsil ve ağırlama giderleri incelendi. Bazı harcamalarda kabul belgelerinin bulunmadığı ve faturaların yasal süre içinde düzenlenmediği belirtildi. Ayrıca 2023 yılında KDV hariç 1 milyon 792 bin 440 TL tutarında çiçek ve çelenk alımı yapıldığı, alımların doğrudan temin ve pazarlık usulüyle gerçekleştirilmesinin mevzuat açısından uygun bulunmadığı ifade edildi.
18. Belediye şirketlerinin ruhsatsız işlettiği yerler
İşletme hakları belediye şirketlerine devredilen bazı alanların işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan işletildiği tespit edildi. Belediye, ruhsatlandırma işlemlerinin başlatıldığını açıkladı.
19. Hafriyat alanlarının spor kulübü derneğine işlettirilmesi
Hafriyat toprağı, inşaat ve yıkıntı atık alanlarının işletme haklarının önce belediye şirketine, ardından bir spor kulübü derneğine devredilmesi denetim bulgusu oldu. Sayıştay, işletme hakkının devrine ilişkin işlemlerin ilgili mevzuata uygun hale getirilmesi gerektiğini belirtti.
20. Belediye tarafından kiralanan araçların şirketlerce kullanılması
Belediye bütçesinden kiralanan bazı araçların belediye şirketleri tarafından kullanıldığı belirlendi. Sayıştay, şirketlerin kullanımındaki araç giderlerinin şirketlerin kendi kaynaklarından karşılanması gerektiğine işaret etti.
21. Ticari taşıt plakalarının süresiz verilmesi
Minibüs, otobüs, servis ve taksi plakalarının çeşitli komisyon ve kurul kararlarıyla süre belirtilmeden verildiği tespit edildi. Raporda, bu tür kullanım haklarının ilgili mevzuat ve yargı kararları doğrultusunda süre ve şartları belirlenerek ihale yoluyla verilmesi gerektiği ifade edildi.
22. Belediye taşınmazının kiralanmasında dikkat çeken fiyat farkı
Karaalioğlu Parkı’nda bulunan 5 bin 470 metrekarelik çay bahçesinin belediye şirketi ANSET’e 2023 yılında yıllık 171 bin 648 TL artı KDV bedelle kiralandığı, aynı alanın üçüncü kişilere yıllık 2 milyon 207 bin 40 TL artı KDV bedelle kiraya verildiği belirlendi. Sayıştay, kira bedellerinin objektif kriterler ve piyasa koşulları dikkate alınarak belirlenmesini istedi.
23. Belediyeye ait dört konutun kullanımı
Belediyenin mülkiyetindeki dört konutun hukuki bir kullanım hakkı bulunmadan üçüncü kişilerin kullanımına bırakıldığı tespit edildi. Bu konutlar için toplam 692 bin 620 TL ecrimisil tahakkuk ettirildiği, ancak 2023 sonu itibarıyla tahsilatın gerçekleşmediği belirtildi.
24. Hazine taşınmazının bir derneğe tahsis edilmesi
Mülkiyeti Hazineye ait olup belediyeye tahsis edilen bir taşınmazın Antalya Gastronomi Yatırımcıları ve İşletmecileri Derneğine tahsis edilmesi incelendi. Sayıştay, taşınmazın tahsis amacı dışında kullanıldığını belirterek uygulamayı ilgili mevzuat yönünden uygun bulmadı.
25. Toptancı hallerindeki denetim eksiklikleri
Belediyenin merkez ve ilçelerdeki toptancı hallerinde yapılan fiili denetimlerinde uygulama eksiklikleri belirlendi. Hal giriş ve çıkış kontrolleri, ürün hareketlerinin izlenmesi ve hal rüsumu uygulamalarıyla ilgili tedbirlerin geliştirilmesi gerektiği belirtildi.
26. 1,59 milyar TL’lik belediye mevduatı özel bankalarda
Sayıştay, belediyenin 2023 yılı kesin mizanına göre toplam 1 milyar 594 milyon 631 bin TL tutarındaki vadeli ve vadesiz mevduatının özel bankalardaki hesaplarda değerlendirildiğini tespit etti. Raporda, belediyenin mali kaynaklarının Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği hükümlerine uygun şekilde değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.
27. Özel halk otobüslerine 61,8 milyon TL yakıt desteği
2023 yılında özel halk otobüsü işletmelerine yakıt desteği adı altında toplam 61 milyon 839 bin 817 TL nakdi ödeme yapıldığı belirlendi. Sayıştay, uygulamanın mevzuata uygun olmadığını değerlendirdi. Belediye ise ulaşım hizmetinin aksamaması amacıyla destek sağlandığını ve Aralık 2023’te alınan meclis kararıyla ödemelerin kaldırıldığını bildirdi.
28. Bütçe emanetlerinin ödeme sırası
Belediyenin bütçe emanetleri hesabındaki borçlarını, kayda alınış sırasına uygun şekilde ödemediği tespit edildi. Sayıştay, ödeme sırasına uyulmamasının faiz, icra ve yargılama giderleri gibi ek mali yükler doğurabileceğine dikkat çekti.
29. Kreşler için belediye bütçesinden 32,8 milyon TL
Belediyenin işlettiği kreş ve gündüz bakımevlerinin 2023 yılında 8 milyon 568 bin TL net gelir elde ettiği, buna karşılık 41 milyon 380 bin TL harcama yaptığı belirlendi. Aradaki 32 milyon 811 bin 904 TL farkın belediye bütçesinden karşılanması, Sayıştay tarafından kamu sosyal tesislerine ilişkin mevzuat çerçevesinde uygun bulunmadı.
30. Bin 422 personelin görev ve unvanında değişiklik
Sayıştay, 2019-2023 yılları arasında temizlik işçisi, beden işçisi ve ilaçlama işçisi gibi unvanlarla işe alınan toplam 1.422 personelin daha sonra meslek kodlarının ve görev yerlerinin değiştirildiğini tespit etti. Raporda personel alımlarının ihtiyaç duyulan görev ve nitelikler esas alınarak yürütülmesi gerektiği vurgulandı.
31. İşçilerin 17 bin 455 günlük birikmiş yıllık izni
Belediye bünyesindeki 231 işçinin toplam 17 bin 455 gün kullanılmamış yıllık izninin bulunduğu belirlendi. Sayıştay, izinlerin zamanında kullandırılması ve ilerleyen dönemlerde ek mali yük oluşmasının önlenmesi gerektiğini bildirdi.
32. Sosyal denge sözleşmesinde kapsam dışı hükümler
Belediye ile ilgili sendika arasında imzalanan sosyal denge sözleşmesine, sosyal denge tazminatı kapsamı dışında bazı hükümlerin eklendiği belirtildi. Sayıştay, sözleşmenin ilgili yasal sınırlar içerisinde düzenlenmesi gerektiğini ifade etti.
33. Sahipsiz köpek saldırılarına ilişkin 1,9 milyon TL tazminat
Raporda, sahipsiz köpek saldırıları nedeniyle açılan iki dava sonucunda belediyenin 2023 yılında toplam 1 milyon 915 bin 154 TL tazminat ödediği belirtildi. Denetçiler, sahipsiz hayvanlara ilişkin koruma, bakım ve gözetim yükümlülüklerinin eksiksiz yerine getirilmesi gerektiğine dikkat çekti.
34. 205 su üstü spor parkurunun kiralanması
Antalya’daki 205 su üstü sporları parkur noktasının kiralama işlemlerinde pazarlık usulünün kullanılması Sayıştay bulgularına girdi. Raporda, söz konusu alanların kiralanmasında rekabeti sağlayan ihale usullerinin uygulanması gerektiği ifade edildi.
35. Tarımsal destekleme komisyonunun kararları
Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığının bitkisel üretim desteklemelerine ilişkin bazı komisyon kararlarının belediyenin Tarımsal Destekleme Yönetmeliği’ne uygun olmadığı belirtildi. Sayıştay, destekleme kararlarının yönetmelikteki değerlendirme esaslarına göre alınmasını istedi.
36. Bazı işyerlerinin ruhsatları ilçe belediyelerinden alındı
Büyükşehir Belediyesinin ruhsatlandırma yetkisinde bulunan bazı alışveriş merkezlerindeki işletmelerin ruhsatlarının ilçe belediyeleri tarafından düzenlendiği tespit edildi. Belediye, ilgili ruhsatlandırma işlemlerinin 2023 yılı itibarıyla Büyükşehir Belediyesi tarafından yürütülmeye başlandığını açıkladı.
37. Toplu taşımada ücretsiz ve indirimli kart uygulamaları
Sayıştay, bazı kişi ve grupların meclis ve UKOME kararlarıyla ücretsiz veya indirimli toplu taşımadan yararlandırılmasını inceledi. Raporda, emekliler ve eşlerine yönelik indirimli ulaşım ile muhtarlara sağlanan ücretsiz ulaşım uygulamalarının ilgili kanuni düzenlemeler çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.
SAYIŞTAY: MALİ İŞLEMLERDE MEVZUATA UYUM SAĞLANMALI
Sayıştay denetim raporunda belediyenin muhasebe ve mali kayıtlarının yanı sıra ihale süreçleri, gelirlerin tahsil edilmesi, taşınmazların değerlendirilmesi, belediye şirketleriyle yapılan işlemler ve personel uygulamaları hakkında çeşitli tespit ve öneriler yer aldı.
2023 yılı mali tablolarına ilişkin denetim görüşünde, iki muhasebe bulgusuyla ilgili hesap alanları dışında mali tabloların tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği değerlendirmesi yapıldı.
Rapordaki bulguların önemli bir bölümüne Antalya Büyükşehir Belediyesi tarafından cevap verildi. Bazı konularda düzeltici işlemlerin başlatıldığı, bazı uygulamaların ise hizmet ihtiyaçları veya önceki yıllardan gelen uygulamalar kapsamında gerçekleştirildiği bildirildi.
Sayıştay raporunda yer alan bulgular, denetim sonucunda belirlenen mali ve idari hususları göstermekte olup tek başına herhangi bir kişi veya kurum hakkında kesinleşmiş bir ceza mahkûmiyeti ya da bütün tutarlar bakımından kesinleşmiş kamu zararı kararı anlamına gelmiyor.
Denetimde öne çıkan konular; kamu gelirlerinin zamanında tahsil edilmesi, ihale süreçlerinde rekabet ve şeffaflığın sağlanması, harcamaların belgelerle desteklenmesi ve belediye kaynaklarının mevzuata uygun şekilde yönetilmesi olarak sıralandı.
SARİYERGAZETESİ.COM / BEKİR BATU/ ÖZEL HABER
