Sayıştay Başkanlığı’nın İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) hakkında hazırladığı 2025 yılı denetim raporu yayımlandı. 440 sayfalık raporda, belediyenin mali işlemlerinden metro ihalelerine, şirketlerle ilişkilerinden taşınmaz yönetimine, tahsil edilemeyen alacaklardan personel uygulamalarına kadar çok sayıda önemli tespit yer aldı. Raporda 14’ü mali tabloları etkileyen, 104’ü diğer denetim bulguları olmak üzere toplam 118 bulgu bulunuyor.
Sayıştay Başkanlığı tarafından Ekim 2026’da yayımlanan İstanbul Büyükşehir Belediyesi 2025 Yılı Sayıştay Denetim Raporu, İstanbul’un en büyük kamu kurumlarından birinin mali yönetimi ve harcamalarına ilişkin dikkat çekici tespitleri ortaya koydu.
Sayıştay denetçileri, milyarlarca liralık bütçenin kullanımı, ihale süreçleri, metro yatırımları, belediye şirketleri, kira gelirleri, kamu taşınmazları, sosyal hizmetler ve ulaşım alanlarında çeşitli mevzuata aykırılıklar ve yönetim eksiklikleri belirledi. 
İBB’NİN 415 MİLYAR LİRALIK BÜTÇESİ MASAYA YATIRILDI
| 2025 yılı göstergesi | Tutar |
|---|---|
| 2025 bütçe ödeneği | 415 milyar TL |
| Gerçekleşen bütçe gideri | 261,29 milyar TL |
| Net bütçe geliri | 275,43 milyar TL |
| İptal edilen ödenek | 153,71 milyar TL |
Rapora göre İBB’nin 2025 yılı için öngörülen 415 milyar liralık bütçe ödeneğinin yüzde 62,96’sı kullanıldı. Yıl içinde 261 milyar 289 milyon lira harcama yapılırken, 153 milyar 710 milyon liralık ödenek iptal edildi.
Belediyenin 376 milyar liralık gelir hedefi ise yüzde 73,25 oranında gerçekleşti. Toplam net bütçe geliri 275 milyar 431 milyon lira olarak kayıtlara geçti. Rapordaki gider kalemleri incelendiğinde, mal ve hizmet alımlarına 103 milyar 586 milyon lira, faiz giderlerine 16 milyar 220 milyon lira, personel giderlerine 13 milyar 266 milyon lira ve sermaye giderlerine 53 milyar 824 milyon lira harcandığı görüldü.
Özellikle yatırımların önemli bölümünü oluşturan sermaye giderleri için sonradan yapılan ödenek değişiklikleriyle 168 milyar 363 milyon lira ayrılmasına rağmen, bu tutarın yalnızca yüzde 31,97’sinin harcanması dikkat çekti.
Sayıştay, İBB’nin mali tablolarının, denetim görüşünün dayanağını oluşturan bulgularda belirtilen hesap alanları dışında önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine vardı. Dolayısıyla rapordaki bulgular, tüm bütçenin usulsüz kullanıldığı veya her bir işlemde kamu zararı oluştuğu anlamına gelmiyor.
İŞTE SAYIŞTAY’IN İBB RAPORUNDA DİKKAT ÇEKEN TESPİTLER
1. İSKİ’DEN ALINAN 20,3 MİLYAR LİRALIK BORCUN KAYITLARI ELEŞTİRİLDİ
Sayıştay denetçileri, İBB’nin bağlı kuruluşu İSKİ’den aldığı 20 milyar 324 milyon 862 bin 860 liralık ödünç tutarını, kamu idarelerine mali borçlar hesapları yerine emanetler hesabında takip ettiğini tespit etti.
Raporda, İSKİ’den alınan borçların vadelerinin sürekli ertelendiği de belirtildi. Denetçiler, bu uygulamanın paranın yıllar içindeki değer kaybı dikkate alındığında İSKİ açısından önemli bir menfaat kaybına yol açabileceğine dikkat çekti.
İBB ise işlemlerin ticari borçlanma değil, iki kamu kurumu arasındaki faizsiz nakit desteği olduğunu savundu. Sayıştay, borçların doğru hesaplarda izlenmesi ve sürekli vade erteleme uygulamasından vazgeçilmesi gerektiğini bildirdi.
2. İSKİ’YE 12,2 MİLYAR LİRALIK HİZMET BORCU ÖDENMEDİ
Rapordaki diğer önemli tespit, yağmur suyu hatları, dere ıslahları ve Haliç çamur bertarafı kapsamında İSKİ tarafından yapılan çalışmalarla ilgili oldu.
Sayıştay’a göre 2024 yılından devreden 7 milyar 570 milyon lira ve 2025 yılında oluşan 6 milyar 550 milyon lirayla toplam borç 14 milyar 120 milyon liraya ulaştı.
Bu tutarın yalnızca 1 milyar 851 milyon lirası ödendi veya mahsup edildi. Kalan 12 milyar 268 milyon 577 bin 557 lira İSKİ’ye aktarılmadı.
İBB, ödemelerin nakit durumuna göre planlandığını ve İSKİ ile mutabakat çalışmalarının sürdüğünü bildirdi. Sayıştay ise protokol kapsamındaki borçların ödenmesi gerektiğini vurguladı.
3. METRO KREDİLERİ AMACI DIŞINDA KULLANILDI
Sayıştay’ın en dikkat çekici bulgularından biri metro projelerine sağlanan dış finansmanlarla ilgili oldu.
Denetim raporunda, bazı metro projeleri için yurt dışındaki finans kuruluşlarından sağlanan kredi ve tahvil gelirlerinin, ilgili projeler dışında belediyenin farklı harcamalarında kullanıldığı tespit edildi.
Özellikle Ümraniye-Ataşehir-Göztepe Metro Hattı’na dikkat çekilen raporda, finansmanın bir kısmının başka alanlarda kullanılması nedeniyle yüklenicinin hakediş ödemelerini alamadığı, projenin yavaşladığı ve bazı imalatların tamamen durduğu belirtildi.
Mahmutbey-Bahçeşehir-Esenyurt Metro Hattı da denetim kapsamında ele alındı.
İBB, projelerin bazı harcamalarının daha önce kendi kaynaklarından karşılandığını, sonradan gelen finansmanın genel nakit yönetimi kapsamında değerlendirildiğini açıkladı. Sayıştay ise proje özelinde alınan dış finansmanın başka harcamalarda kullanılmaması gerektiğini belirtti.
4. METRO İHALELERİNDE SÖZLEŞME HÜKÜMLERİNE AYKIRILIK
Dudullu-Bostancı ve Ataköy-İkitelli metro ihaleleri de Sayıştay denetimine takıldı.
Raporda, 558 milyon 800 bin avro sözleşme bedeli bulunan Dudullu-Bostancı Metro Hattı işinde uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin sözleşme maddesinin sonradan değiştirildiği belirtildi.
Ataköy-İkitelli Metro Hattı’nda ise sözleşmede öngörülen yargı yolu yerine tahkim yoluna gidildiği tespit edildi.
Sayıştay, sözleşmenin değiştirilmemesi gereken hükümlerine uyulmadığına dikkat çekerek ilgili işlemlerin sözleşme hükümlerine uygun yürütülmesi gerektiğini belirtti.
5. 1 MİLYAR LİRADAN FAZLA ECRİMİSİL MUHASEBE KAYITLARINDA YOK
İBB’nin taşınmazlarının işgalinden doğan ecrimisil alacakları da denetim raporunda yer aldı.
Sayıştay, belediyenin Emlak Bilgi Sistemi’nde kayıtlı olan ancak gerekli tebligat işlemleri tamamlanmadığından muhasebe kayıtlarına alınmayan tutarın 1 milyar 59 milyon 615 bin 836 lira olduğunu belirledi.
Belediye, tebliğ edilmemiş tutarların muhasebe açısından kesinleşmiş tahakkuk niteliğinde olmadığını bildirdi.
Denetçiler ise işgalin tespit edilmesinin ardından gerekli ihbarname, tahliye ve muhasebe işlemlerinin tamamlanması gerektiğine işaret etti.
6. BELEDİYE ŞİRKETLERİNDEN 8,4 MİLYAR LİRALIK ALACAK
Sayıştay’ın 2025 yılı sonu kayıtlarına göre İBB’nin iştirak şirketlerinden tahsil edilmemiş toplam 8 milyar 485 milyon 474 bin 916 liralık alacağı bulunuyordu.
Bu alacakların önemli bölümü şirketlerin vergi ve SGK borçları nedeniyle yapılan kesintiler, kullanım hakkı ve kira gelirleri gibi kalemlerden oluşuyordu. Raporda bazı şirketlerin borçları şöyle sıralandı:
| Belediye şirketi | Alacak tutarı |
|---|---|
| İSFALT AŞ | 3,790 milyar TL |
| İSTGÜVEN AŞ | 1,983 milyar TL |
| Metro İstanbul AŞ | 1,273 milyar TL |
| Kültür AŞ | 886,5 milyon TL |
| İSPARK AŞ | 367,1 milyon TL |
| Medya AŞ | 132,3 milyon TL |
Denetçiler, belediyenin şirketlerinden olan alacaklarının takip ve tahsilat işlemlerinin etkin yürütülmediğini belirtti.
7. 1,7 MİLYAR LİRALIK GECİKMİŞ KİRA ALACAĞINA TAKİP BAŞLATILMADI
İBB’nin taşınmazlarından elde etmesi gereken kira gelirleri konusunda da ciddi eksiklikler tespit edildi.
Sayıştay’a göre 31 Aralık 2025 itibarıyla belediyenin tahakkuk etmiş toplam kira alacağı 3 milyar 353 milyon liraydı. Bunun yaklaşık 1 milyar 837 milyon liralık bölümü vadesi geçmiş alacaklardan oluşuyordu.
Vadesi geçen alacakların yalnızca 52 milyon 300 bin liralık bölümü için takip işlemi başlatıldığı, 1 milyar 784 milyon 860 bin 294 liralık kira alacağı için ise herhangi bir takip başlatılmadığı tespit edildi.
Raporda, belediyeye ait taşınmazların kira sürelerinin bitmesine rağmen tahliye edilmediği ve bazı kira sözleşmelerinin yeni ihale yapılmadan uzatıldığı da belirtildi.
8. İDARİ PARA CEZALARININ TAHSİLATINDA MİLYARLIK SORUN
Sayıştay, İBB’nin tahakkuk etmiş idari para cezalarının tahsilat oranının oldukça düşük olduğunu belirledi.
Rapordaki mali verilere göre 2025 yılında toplam 5 milyar 891 milyon 890 bin 968 liralık idari para cezası tahakkukuna karşılık yalnızca 712 milyon 93 bin 63 lira tahsil edildi. Tahsilat oranı yüzde 12,09 oldu.
2026 yılına devreden idari para cezası tahakkuku 5 milyar 179 milyon liraya ulaştı.
Denetçiler, bazı cezalar için ödeme emri ve haciz işlemlerinin yeterli şekilde yürütülmediğini belirterek belediyenin alacakları için gerekli yasal takipleri yapması gerektiğine işaret etti.
9. KAÇAK HAFRİYATA 3,4 MİLYAR LİRA CEZA, TAHSİLAT 346 MİLYON LİRA!
Sayıştay’ın çevre ve hafriyat denetimlerine ilişkin bulguları da dikkat çekti.
Rapora göre 2020-2025 yılları arasında kaçak hafriyat dökümü nedeniyle 5 bin 623 tespit tutanağı düzenlendi ve toplam 3 milyar 482 milyon 728 bin 84 lira idari para cezası kesildi.
Ancak bu cezaların yalnızca 346 milyon 112 bin 972 lirası tahsil edildi.
Denetçiler, tahsil edilemeyen cezalar için uygulanan haciz işlemlerinin yeterince ilerletilmediğini tespit ederek haczedilen mallara ilişkin yasal satış ve tahsilat süreçlerinin tamamlanmasını istedi.
10. BEŞİKTAŞ BELEDİYESİ’NE AKARYAKIT VERİLMESİ RAPORA GİRDİ
Sayıştay’ın İBB raporunda Beşiktaş Belediyesi hakkında da özel bir bulgu yer aldı.
Rapora göre İBB tarafından, 21 Ocak-24 Temmuz 2025 tarihleri arasında Beşiktaş Belediyesi’ne toplam 127 bin 760 litre motorin ve 8 bin 2 litre benzin gönderildi.
Denetçiler, sevkiyatların bir bölümünün gerekli belediye meclisi kararı veya ortak hizmet protokolü bulunmadan gerçekleştirildiğini tespit etti.
İBB, Beşiktaş Belediyesi’nin mevcut yakıt tedarikçisine uygulanan ihtiyati tedbir nedeniyle hizmetlerin aksamaması için yakıt sağlandığını, daha sonra meclis kararı ve protokolle sürecin düzenlendiğini bildirdi.
Sayıştay ise yalnızca akaryakıt teminine yönelik protokolün ortak hizmet protokolü sayılamayacağını ve karar öncesindeki teslimatların sonradan yapılan düzenlemelerle mevzuata uygun hale gelmeyeceğini belirtti.
11. İLÇE BELEDİYELERİNE MİLYONLARCA LİRALIK PAY AKTARILMADI
Sayıştay raporunda, İBB’nin tahsil ettiği bazı gelirlerden ilçe belediyelerine aktarması gereken payları göndermediği tespit edildi. Denetçiler, farklı gelir kalemlerinde şu tutarların ilçe belediyelerine aktarılmadığını belirledi:
| Gelir kalemi | Aktarılmayan tutar |
|---|---|
| Altyapı kazıları ve zemin tahrip bedelleri | 81.227.243 TL |
| Müze gelirleri payı | 45.859.636 TL |
| Otopark bedelleri | 18.091.149 TL |
| Eğlence vergisi payı | 24.525.030 TL |
| Haberleşme geçiş hakkı bedelleri | 7.208.373 TL |
Bunların yanı sıra yol üstü otopark gelirlerinden ilçe belediyelerine gönderilmesi gereken paylar da denetime konu edildi.
İBB, bazı alacaklara haciz konulması ve nakit akışındaki sorunlar nedeniyle ödemelerin gerçekleştirilemediğini açıkladı. Sayıştay, ilçe belediyelerine ait gelir paylarının ilgili belediyelere aktarılması gerektiğini vurguladı.
12. CEBECİ MADEN BÖLGESİNDE 133 MİLYON METREKÜPLÜK HAFRİYAT TESPİTİ
Sayıştay’ın en kapsamlı bulgularından biri Sultangazi’deki Cebeci Maden Bölgesi ile ilgili oldu.
Rapora göre 2021 yılında özel bir şirkete 178 bin 401 metreküp dolgu malzemesi için izin verildi. Bunun karşılığında 196 bin 241 lira tahsil edildi.
Ancak yalnızca 2021 yılında izin verilen miktarın yaklaşık 47 katına karşılık gelen 8 milyon 431 bin metreküplük hafriyat için taşıma ve kabul belgesi düzenlendi.
2021-2025 yıllarını kapsayan belgelerdeki toplam hafriyat miktarı ise 133 milyon 815 bin 794 metreküp olarak kayıtlara geçti.
Raporda, izin verilen miktarın aşılmasının önlenmediği, alanın fiilen hafriyat döküm sahası olarak kullanıldığı ve belediye meclisi kararı alınmadan yapılan protokolle özel bir şirkete işletme hakkı tanındığı belirtildi.
Sayıştay, hafriyat döküm gelirlerinin korunması için gerekli denetimlerin yapılmasını istedi.
13. 334 MİLYON LİRALIK CENAZE MALZEMESİ İHALESİNE ELEŞTİRİ
İBB’nin 6 Ocak 2025 tarihinde gerçekleştirdiği cenaze malzemesi alım ihalesi de Sayıştay raporuna girdi.
Rapora göre ihale 334 milyon 702 bin 641 lira bedelle sonuçlandı.
İhalede en büyük kalemlerden birini 1 milyon 240 bin 600 metre cenaze patiskası oluşturdu. Metresi 149 liradan alınan bu ürün için toplam 184 milyon 849 bin 400 liralık bedel öngörüldü.
Denetçiler, ihale şartnamesindeki benzer iş tanımının dar tutulduğunu ve bazı şartların rekabeti sınırladığını belirledi. Bu nedenle ihalenin piyasa rayiçlerinin üzerinde bedelle sonuçlandığı yönünde değerlendirmeye yer verildi.
14. 3,3 MİLYAR LİRALIK ARAÇ KİRALAMA İHALESİ İNCELENDİ
Sayıştay, 2026 yılı için gerçekleştirilen ve 3 milyar 375 milyon 868 bin 924 lira sözleşme bedeli bulunan araç kiralama ihalesindeki yaklaşık maliyet hesaplarını eleştirdi.
Raporda, binek araçların dışındaki bazı araç grupları için belirlenen yaklaşık maliyetlerin piyasa rayiçlerine göre yüksek olduğu belirtildi.
Bazı kiralama bedellerinin, araçların kasko değerleri ve satın alma maliyetleriyle karşılaştırıldığında ekonomik açıdan uygun olmadığı değerlendirildi.
Denetçiler, araç kiralama ihalelerinde gerçek piyasa araştırması yapılmasını ve kamu kaynaklarının verimli kullanılması gerektiğini vurguladı.
15. PARK VE BAHÇELERDE MİLYARLIK HİZMET ALIMLARI
İBB’nin iştiraklerinden Ağaç AŞ üzerinden gerçekleştirdiği park ve bahçe hizmet alımları da denetim kapsamına alındı.
Sayıştay, şirketten 2 milyar 44 milyon 997 bin 908 liralık doğrudan hizmet alımı yapıldığını, ayrıca 7 milyar 406 milyon 139 bin 444 liralık ikinci bir hizmet alımının gerçekleştirildiğini belirledi.
Raporda aynı nitelikteki işlerin birden fazla hizmet alımında yer alması, personel çalıştırılmasına dayalı alımlar içerisinde yapım işi niteliğindeki faaliyetlerin bulunması ve bazı işlerin alt yüklenicilere yaptırılması eleştirildi.
16. İBB’DE 30 DAİRE BAŞKANLIĞI VAR, 47 DAİRE BAŞKANI BULUNUYOR
Sayıştay’ın personel yönetimi konusundaki bulguları da dikkat çekti.
Rapora göre İBB’de meclis kararıyla oluşturulan 30 daire başkanlığı bulunmasına rağmen, çeşitli statülerde toplam 47 daire başkanı görev yapıyordu.
Benzer şekilde 122 birim müdürlüğü bulunurken, toplam 141 birim müdürü olduğu belirlendi.
Denetçiler, 17 daire başkanı unvanlı personelin fiilen daire başkanlığı yapmadığını, aynı durumun 19 müdür için de geçerli olduğunu tespit etti.
Sayıştay, yönetici kadroları ile fiilen oluşturulan idari birimlerin uyumlu hale getirilmesini istedi.
17. İBB’YE AİT 18 SOSYAL TESİSİN RUHSATI YOK
Denetim raporunda belediyenin işlettiği veya kiraya verdiği bazı işletmelerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiği belirtildi. Raporda ruhsatsız olduğu belirtilen işletmeler arasında 18 sosyal tesis, 4 spor tesisi ve belediye tarafından kiraya verilen 201 iş yeri bulunuyor.
Bunun yanında İSPARK tarafından işletilen 86 otoparkın da iş yeri açma ve çalışma ruhsatının bulunmadığı tespit edildi.
Sayıştay, incelenen 136 otoparkın yalnızca 28’inde zorunlu sigorta poliçesi bulunduğunu da belirtti.
18. VEFAT EDEN 6 BİN 146 KİŞİNİN İSTANBULKARTI KAPATILMADI
Sayıştay raporunda toplu taşıma sistemine ilişkin çarpıcı tespitlere yer verildi.
BELBİM ve nüfus kayıtlarının karşılaştırılması sonucunda, vefat eden 6 bin 146 kişinin ücretsiz İstanbulkartının kapatılmadığı veya geç kapatıldığı belirlendi.
Bu kartlarla toplam 1 milyon 389 bin 27 ücretsiz geçiş gerçekleştirildiği tespit edildi.
Ayrıca 28 bin 448 anonim ücretsiz kartın hangi hak sahiplerine tanımlandığının kayıtlar üzerinden tam olarak belirlenemediği ifade edildi. Bu kartlarla da 2 milyon 158 bin 334 ücretsiz geçiş yapıldığı kaydedildi.
İBB, ölüm bilgilerinin aktarılmasındaki teknik ve kurumsal aksaklıklar nedeniyle kartların zamanında kapatılamadığını açıkladı.
19. 59 BİN SERVİS PLAKASININ TAHSİSİ ELEŞTİRİLDİ
Sayıştay, servis ve deniz taşımacılığında kullanılan bazı plakaların UKOME kararlarıyla süresiz ve ihalesiz biçimde üçüncü kişilere verilmesini mevzuat açısından değerlendirdi.
Raporda 2025 yılı itibarıyla İstanbul’da 59 bin 347 tahditli servis plakası bulunduğu kaydedildi.
Denetçiler, toplu taşıma ve servis hizmetlerinde kullanım hakkı verilmesine ilişkin işlemlerin mevzuata uygun yürütülmesi gerektiğini belirtti.
20. 2,7 MİLYAR LİRALIK SOSYAL YARDIMIN DAĞITIM YÖNTEMİNE ELEŞTİRİ
İBB’nin 2025 yılında gerçekleştirdiği nakdi sosyal yardımlar da raporda yer aldı.
Sayıştay’a göre belediye, toplam 2 milyar 725 milyon 99 bin 576 liralık nakdi yardımı BELBİM AŞ aracılığıyla özel bir bankadan vatandaşlara ulaştırdı.
Bu süreçte BELBİM’in, bekleyen tutarların değerlendirilmesinden 17 milyon 635 bin 119 lira faiz geliri elde ettiği belirlendi. Sayıştay, sosyal yardım ödemelerinin ihale yöntemiyle yapılması ve bu işlemlerden elde edilebilecek ekonomik menfaatlerin belediye bütçesine kazandırılması gerektiğini değerlendirdi.
Raporda eleştirilen husus yardımların vatandaşlara yapılması değil, ödemelerin gerçekleştirilmesinde kullanılan yöntem oldu.
21. GECİKEN ÖDEMELER NEDENİYLE 107 MİLYON LİRA EK MASRAF
Sayıştay, belediyenin yüklenicilere yaptığı bazı hakediş ödemelerinin gecikmesi nedeniyle ek maliyetlere katlandığını belirledi.
Rapordaki örneklere göre 855 milyon 153 bin 932 liralık asıl alacak için faiz, tahsil harcı, vekâlet ücreti ve diğer giderler kapsamında 107 milyon 173 bin 547 liralık ilave masraf oluştu.
Bunun dışında bazı dava ve icra işlemleri nedeniyle yapılan ek ödemeler de raporda ele alındı.
Denetçiler, gecikmelerden doğan mali yüklerin önlenmesi için hak ediş ve mahkeme kararlarına dayanan ödemelerin zamanında gerçekleştirilmesi gerektiğini vurguladı.
22. ÇEVRE CEZALARINDAN BAKANLIĞA 215 MİLYON LİRA AKTARILMADI
Sayıştay denetçileri, İBB’nin 2021-2025 yılları arasında Çevre Kanunu kapsamında tahsil edilen idari para cezalarından genel bütçeye aktarılması gereken payları inceledi.
Rapora göre 215 milyon 704 bin 989 liralık tutarın ilgili hesaba aktarılmadığı belirlendi.
İBB, nakit akışının dikkate alındığını açıklarken, denetçiler mevzuat gereği aktarılması gereken tutarların gönderilmesini istedi.
23. SEYMEN ÇÖP SIZINTI SUYU ARITMA TESİSİNDE EKSİKLİKLER
Silivri Seymen’deki günlük 4 bin metreküp kapasiteli çöp sızıntı suyu arıtma tesisi de denetim raporuna girdi.
Sayıştay, tesisin taahhüt edilen performans şartlarını sağlayamamasına ve öngörülen kapasitede çalışamamasına rağmen geçici kabulünün yapılmasını eleştirdi. Tesisin işletme sürecinde arıtma performansı, ilave nakliye işlemleri ve yükleniciye yapılan ödemeler konusunda çeşitli eksiklikler belirlendi.
24. KARBON KREDİSİ GELİRLERİNDEN BELEDİYEYE PAY ALINMADI
Sayıştay, katı atık tesislerinde oluşan gazdan enerji üretilmesi ve karbon emisyon azaltım kredilerinin satışından elde edilen gelirleri de inceledi.
Raporda, yüklenici şirketin karbon kredisi satışlarından 2021 yılında 63 milyon 767 bin lira, 2025 yılında ise 34 milyon 99 bin lira gelir elde ettiği belirtildi.
Buna rağmen bazı sözleşmelerde belediyeye karbon kredisi satışından pay verilmesine ilişkin hükümlerin bulunmadığı tespit edildi. Denetçiler, belediyenin bu gelirlerden pay alabilmesi için gerekli düzenlemelerin yapılmasını önerdi.
25. ÖNCEKİ YILLARDAN KALAN BORÇLAR DURURKEN YENİ ÖDEMELER YAPILDI
Sayıştay raporunda bütçe emanetleri hesabından yapılan ödemelerin mevzuatta belirtilen sıraya göre gerçekleştirilmediği tespit edildi.
Rapora göre 31 Aralık 2025 itibarıyla belediyenin bütçe emanetleri hesabında, yalnızca bir önceki yıla ilişkin 58 milyar 616 milyon 613 bin liralık bakiye bulunuyordu. Daha eski yıllardan kalan ve aynı hesapta izlenen tutarlar da dikkate alındığında önceki dönemlere ait bakiyeler milyarlarca liraya ulaşıyordu. Sayıştay, eski dönem borçları bulunmasına rağmen cari yıl ödemelerinin sürdürülmesini eleştirerek ödemelerin yasal öncelik ve kayıt sırasına göre yapılması gerektiğini belirtti.
26. REKLAM ALANLARI VE TAŞINMAZ İHALELERİNDE REKABET ELEŞTİRİSİ
İBB’nin İstanbul genelindeki reklam alanlarını ve bazı taşınmazlarını kiraya vermek amacıyla gerçekleştirdiği ihaleler de Sayıştay’ın denetim alanına girdi.
Raporda bazı ihale şartnamelerinde yer alan yeterlilik ve katılım koşullarının rekabeti kısıtlayabilecek nitelikte olduğu belirtildi. Denetçiler, belediye taşınmazlarının kiralanmasında rekabet, eşit muamele ve kamu yararı ilkelerine uygun hareket edilmesi gerektiğini vurguladı.
DİĞER BULGULARDA NELER VAR?
Sayıştay denetçileri raporun diğer bölümlerinde de çok sayıda önemli konuya dikkat çekti. Bunlar arasında özellikle şu başlıklar öne çıktı:
- Bazı ihalelerin planlama eksikliği nedeniyle pazarlık usulüyle yapılması ve rekabetin sınırlanması.
- Aralarında doğal bağlantı bulunmayan işlerin bir arada ihale edilmesi.
- Yapım işlerinde uygulama projelerinin değiştirilmesi veya proje hazırlanmadan ihaleye çıkılması.
- Bazı bakım ve onarım işlerinin farklı ihaleler kapsamında yaptırılması.
- İhale komisyonlarında isteklilere eşit muamele yapılmaması ve ihale sonuçlarının süresinde bildirilmemesi.
- Bazı araçların kayıt ve takip sistemlerinin sağlıklı işletilmemesi.
- Kamu taşınmazlarının kira süreleri sona ermesine rağmen tahliye edilmemesi.
- Belediye şirketlerinin taşınmaz ve işletme haklarını kullanmasına ilişkin mevzuat eksiklikleri.
- Personelin görevlendirilmesi, yönetici kadroları, yıllık izinler ve zorunlu istihdam uygulamalarındaki eksiklikler.
- Sosyal tesisler, spor tesisleri, otoparklar ve diğer işletmelerin ruhsatlandırılmasındaki sorunlar.
- Taksi durakları, yol üstü otoparklar, özel halk otobüsleri ve deniz taşımacılığındaki kullanım haklarına ilişkin uygulamalar.
- Yapım işleri, hizmet alımları ve mal alımlarında kabul, hakediş, teminat ve kesin hesap işlemlerinin süresinde tamamlanmaması.
SAYIŞTAY RAPORU NE ANLAMA GELİYOR?
Sayıştay’ın 2025 yılı denetim raporunda yer alan toplam 118 bulgu, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin mali işlemleri ve faaliyetleri konusunda önemli eksiklikler ve mevzuata aykırılık tespitleri bulunduğunu ortaya koyuyor.
Ancak rapordaki her bulgu doğrudan bir suç işlendiği, bir kamu zararı kesinleştiği veya belediye yetkililerinin cezai sorumluluğunun belirlendiği anlamına gelmiyor.
Bazı bulgular mali tabloların doğru düzenlenmesine, bazıları kamu gelirlerinin tahsiline, bazıları ise ihale, personel ve taşınmaz yönetimi uygulamalarının mevzuata uygun hale getirilmesine ilişkin.
Özellikle İSKİ borçları, metro finansmanlarının kullanımı, tahsil edilmeyen kira ve ceza gelirleri, belediye şirketlerinden alacaklar, ilçe belediyelerine aktarılmayan paylar ve milyarlarca liralık hizmet alımları raporun öne çıkan başlıkları arasında bulunuyor.
Sayıştay’ın tespitleri üzerine İBB’nin hangi düzeltici işlemleri gerçekleştireceği, tahsil edilemeyen gelirlerin ne kadarının tahsil edileceği ve mevzuata aykırı olduğu belirtilen uygulamaların nasıl düzeltileceği önem taşıyor.
SARIYERGAZETESİ.COM / BEKİR BATU/ ÖZEL HABER
