Sayıştay Başkanlığı tarafından hazırlanan İstanbul Elektrik, Tramvay ve Tünel İşletmeleri Genel Müdürlüğü‘nün (İETT) 2025 yılı denetim raporu kamuoyuna açıklandı. Ekim 2026 tarihli raporda, kurumun mali işlemleri, otobüs bakım ve onarımları, araç alım ihaleleri, taşınmaz yönetimi ve personel uygulamalarına ilişkin toplam 45 bulgu yer aldı.
Rapordaki en dikkat çekici tespitler arasında arızalı bazı otobüslerin seferlerini sürdürmesi, 8 otobüste arıza sinyallerine izinsiz müdahale edilmesi, 656 otobüsün sefere hazır olmaması ve araç alımlarında geciken ödemeler nedeniyle yaklaşık 712 milyon liralık kur farkı maliyetinin oluşması bulunuyor.
712 MİLYON LİRALIK EK MALİYET!
Sayıştay’ın dikkat çektiği önemli mali konulardan biri, geçmiş yıllarda satın alınan otobüslerin taksitlerinin vadesinde ödenmemesi oldu. Rapora yansıyan bilgilere göre, zamanında yapılmayan ödemeler nedeniyle döviz kurundaki artıştan kaynaklanan yaklaşık 711 milyon 968 bin liralık ek maliyet ortaya çıktı. Ayrıca 2025 yılı sonu itibarıyla araç alımlarından kaynaklanan, vadesi geçmiş yaklaşık 16,8 milyon avroluk borç bulunduğu belirtildi.
656 OTOBÜS SEFERE HAZIR DEĞİLDİ!
Denetimlerde otobüslerin bakım ve onarım süreçleri de mercek altına alındı. 1 Temmuz 2025 tarihi itibarıyla incelenen 3 bin 516 araçtan 656’sının bakım, onarım ve çeşitli nedenlerle sefere hazır olmadığı belirlendi. Bazı otobüslerin yedek parça teminindeki gecikmeler nedeniyle 150 güne kadar garajda beklediği kaydedildi. İETT’nin otobüs işletmeciliğinde yaşanan gecikmeler ve sefer iptalleriyle ilgili 2025 yılında 153 Beyaz Masa’ya 195 bin 51 şikâyet ulaştığı da rapora yansıyan dikkat çekici veriler arasında yer aldı.
ARIZALI FREN SİSTEMİNE RAĞMEN SEFERE DEVAM!
Sayıştay denetçilerinin tespitlerine göre, bazı otobüslerde yavaşlamaya yardımcı olan retarder sistemindeki arızalara rağmen araçların seferlerini tamamlamalarının istendiği belirlendi. K1751 ve O2086 kapı numaralı otobüslerde yardımcı fren sisteminin zayıf çalıştığı veya çalışmadığına ilişkin bildirimler yapılmasına rağmen araçların sefer sonrasında garaja dönmelerinin istendiği aktarıldı. O1082 numaralı araçta da benzer şekilde sistem sıfırlanarak ayrıntılı kontrolün daha sonraya bırakıldığı belirtildi. İETT, kritik olmayan ve üretici sistemlerinin sürüşe izin verdiği arızalarda bu uygulamanın yapılabildiğini savundu. Ancak Sayıştay, motor ve fren sistemleri gibi önemli arızalar bakımından kontrollerin sefer sonrasına bırakılmasını uygun bulmadı.
8 OTOBÜSÜN ARIZA SİNYALLERİNE MÜDAHALE EDİLDİ!
Raporda, Topkapı Garajı’nda garantisi devam eden 8 otobüse, idarenin yazılı onayı ve usulüne uygun iş emri olmadan müdahale edildiği tespiti yer aldı. Otobüslerin AdBlue sistemine yönelik bağlantı tesisatı üzerinde gerçekleştirilen işlemler sonucunda elektronik kontrol ünitesine iletilen bazı arıza sinyallerinin engellendiği belirtildi. Sayıştay, bu tür işlemlerin araçların arıza tespit mekanizmalarının sağlıklı çalışmasını etkileyebileceğine ve trafik güvenliği açısından risk oluşturabileceğine dikkat çekti. İETT ise işlemin sınırlı kapsamlı bir deneme olduğunu, izinsiz müdahaleye ilişkin tespiti kabul ettiğini ve gerekli işlemlerin gerçekleştirildiğini bildirdi.
BİR OTOBÜSTEN PARÇA SÖKÜLÜP DİĞERİNE TAKILDI!
Denetim raporunda, garanti kapsamındaki bazı otobüslerin onarımında, garajda bekleyen başka arızalı araçlardan sökülen parçaların kullanıldığı tespitine de yer verildi. Sayıştay, ihale şartnamelerinde yasaklandığı belirtilen bu yöntemin gelecekte ilave bakım maliyetleri oluşturabileceği uyarısında bulundu. İETT ise yedek parça temininde yaşanan sorunlar nedeniyle araçlardan en az birinin hizmete alınabilmesi amacıyla bu uygulamaya başvurulduğunu ifade etti.
ARAÇ ALIM İHALELERİNE SAYIŞTAY ELEŞTİRİSİ!
Denetim raporunda otobüs ve metrobüs alım ihalelerinin bazı hükümlerinin kamu ihale mevzuatının temel ilkelerine uygun olmadığı yönünde bulguya yer verildi. Ayrıca bakım ve onarım ihalelerinde kullanılan yedek parçaların takibi, garanti kapsamındaki parçaların kontrolü ve yüklenici firmaların faaliyetlerinin denetlenmesiyle ilgili eksiklikler kaydedildi.
YAPIM İŞLERİNDE DE ÖNEMLİ BULGULAR VAR!
Sayıştay, İETT tarafından gerçekleştirilen bazı yapım işlerinde proje hazırlanması, iş artışları, hakedişler ve geçici kabul işlemlerine ilişkin sorunlar tespit etti. Bazı işlerin uygulama projesi olmadan ihale edilmesi, bazı tesislerin geçici kabul yapılmadan kullanıma açılması ve kesin hesap tamamlanmadan kesin hak ediş düzenlenmesi rapordaki bulgular arasında yer aldı. Bunun yanında atık su arıtma tesisi yapım işinde bazı birim fiyatların hakedişe yanlış yansıtılması da denetim konusu oldu.
TAHSİLAT, MUHASEBE VE PERSONEL İŞLEMLERİ DE RAPORDA!
Raporda, kurum alacaklarının takip ve tahsilat süreçlerinde eksiklikler, taşınmaz kayıtlarındaki sorunlar ve emanet hesaplarının kullanımına ilişkin mevzuata aykırılıklar da belirtildi. İşçilerin yıllık fazla çalışma saatlerine ilişkin yasal sınırların aşılması, bazı garajlarda denetim personelinin yetersiz olması ve Sayıştay ilamlarının uygulanmasına ilişkin işlemlerin tamamlanmaması diğer dikkat çekici başlıklar arasında yer aldı.
İŞTE SAYIŞTAY RAPORUNDAKİ 45 BULGU!
Denetim görüşünün dayanağı olan 8 mali bulgu:
- İktisadi faaliyet kapsamına girmeyen harcamalara ait KDV’nin indirim konusu yapılması.
- Tahsisli taşınmazların ilgili varlık hesaplarında izlenmemesi.
- Kişilerden alacakların takip ve tahsil işlemlerinin yapılmaması.
- Enflasyon düzeltmesinde hatalı işlemler yapılması.
- İhalelerden alınan nakit teminatların iade veya gelir kaydı işlemlerinin tamamlanmaması.
- Kabulü yapılan yapım işlerinin ilgili varlık hesaplarına aktarılmaması.
- İETT lehine temlik edilen alacağın daha sonra kurumu borçlandırması.
- Yapım işleriyle alınan bazı taşınırların ve prefabrik yapıların muhasebe kayıtlarına alınmaması.
Denetim görüşünü etkilemeyen diğer 37 bulgu:
- Kamu ödemelerinde yerli kartlı sistemlerin önceliklendirilmesine ilişkin düzenlemelere uyulmaması.
- Otobüs ve metrobüs alım ihalelerinde temel ilkelere aykırı hükümlere yer verilmesi.
- Yolda yapılan araç tamirlerinin kontrol ve kabul işlemlerinde eksiklikler bulunması.
- Garanti kapsamındaki araçlar arasında parça değişimi yapılması.
- İzin alınmadan 8 otobüsün arıza sinyallerini engellemeye yönelik sistem denenmesi.
- Atık su arıtma tesisi yapım işinde hakedişlere yanlış birim fiyat girilmesi.
- İhale şikâyetlerinin gerekçe belirtilmeden reddedilmesi.
- Önemli araç arızalarının onarımının sefer sonrasına bırakılması.
- Taşınmazların cins tashihlerinin yapılmaması.
- Bazı garaj alanlarının hukuki durumlarının netleştirilmemesi.
- Devredilmesi gereken irtifak haklarının devredilmemesi.
- Bütçe emanetlerinin mevzuattaki ödeme sırasına göre ödenmemesi.
- Emanet hesaplarının amacı dışında kullanılması.
- Araç taksitlerinin gecikmesi nedeniyle kur farkı maliyetine katlanılması.
- Moloz ve hafriyat döküm kontrollerinin yeterince sağlanmaması.
- Bazı yapım işlerinde yeni birim fiyatların usulüne uygun belirlenmemesi.
- İdare onayı olmadan alt yüklenici çalıştırılması.
- İş artışı kapsamındaki ilave işlerin başka alanlarda kullanılması.
- Alacak temliklerinin kabul ve ödeme süreçlerinde mevzuata uyulmaması.
- Bazı yapım işlerinin geçici kabul yapılmadan hizmete açılması.
- Bazı yapım işlerinin proje hazırlanmadan ihale edilmesi.
- Yapım sırasında uygulama projelerinde değişikliklere gidilmesi.
- Kesin hesap yapılmadan kesin hakediş düzenlenmesi.
- Günlük tahsil edilmesi gereken abonman gelirlerinin aylık tahsil edilmesi.
- Etkin bir hurda yönetim sisteminin bulunmaması.
- Adalar’da toplu taşımanın yeterlilik kriterlerini sağlamayan araçlarla yürütülmesi.
- Garaj eksikliği nedeniyle otobüslerde yüksek miktarda boş kilometre oluşması.
- Sayıştay ilamlarının infaz işlemlerinin yapılmaması.
- Personel şirketine bazı hakedişlerin eksik ödenmesi.
- İşçilerin yıllık fazla çalışma sınırının aşılması.
- İdare alacaklarının takip ve tahsilinde eksiklikler bulunması.
- Ödeme hizmeti sağlayıcısıyla işlemlerde yeterli kontrol süreçlerinin bulunmaması.
- Bakım ihalelerinde garantili parçaların takibinin yapılmaması.
- Kullanılan yedek parçalar için etkin onay mekanizmasının bulunmaması.
- Yüklenicilerin işlettiği garajlarda yeterli denetim personeli bulundurulmaması.
- Arızalar nedeniyle hizmete verilemeyen otobüs sayısının fazla olması.
- Yüklenici işçilerinin İETT’ye ait garantili araçlarda çalıştırılması.
İETT’NİN AÇIKLAMALARI DA RAPORDA YER ALDI
Sayıştay denetimleri kapsamında İETT’nin tespitlere ilişkin yanıtları da değerlendirmeye alındı. Kurum, araç bakım süreçlerine yönelik bazı uygulamaları hizmetin devamlılığı ve yedek parça temininde yaşanan güçlüklerle açıkladı. Bununla birlikte Sayıştay denetçileri, bazı uygulamaların değiştirilmesi, kontrol mekanizmalarının güçlendirilmesi ve mevzuata aykırılıkların giderilmesi gerektiğini değerlendirdi.
İETT’nin 2025 yılı denetim raporunda yer alan bulgular, İstanbul’da her gün milyonlarca yolcuya hizmet veren toplu taşıma sisteminde araç güvenliği, kamu kaynaklarının kullanımı ve mali denetim konularının önemini bir kez daha gündeme taşıdı.
