Bazı insanlar üzgünken bile sessizleşiyor.
Canı yandığında anlatmak yerine içine kapanıyor. Birine ihtiyaç duyduğu anda geri çekiliyor. Yardım istemesi gereken yerde “hallederim” diyor. Yorulduğunda dinlenmek yerine biraz daha güçlü görünmeye çalışıyor.
İlk bakışta bu durum karakter gibi görünüyor olabilir.
“Ne kadar güçlü biri.”
“Ne kadar olgun.”
“Kimseyi zor durumda bırakmıyor.”
Oysa bazen bunların hiçbiri değil.
Bazen insanın kimseye yük olamaması bir kişilik özelliği değil, çocuk yaşta geliştirdiği bir hayatta kalma biçimidir.
Çünkü bazı çocuklar ihtiyaç duyduklarında karşılık bulamaz.
Bazıları ağladığında “abartıyorsun” cevabını alır.
Bazıları üzgünken bile evdeki diğer insanların ruh halini düşünmek zorunda kalır.
Bazılarıysa daha çok küçükken şunu öğrenir:
“Şimdi sırası değil.”
“Annem zaten yorgun.”
“Babam zaten öfkeli.”
“Ben sorun çıkarmamalıyım.”
Ve çocuk zihni çok acımasız bir çıkarım yapar:
“İhtiyaç duyarsam yük olurum.”
Bu yüzden bazı çocuklar çok erken büyür.
Kendi kendine sakinleşmeyi öğrenirler.
Sessiz ağlarlar.
Bir şey istemeden önce uzun uzun düşünürler.
Hatta çoğu zaman istememeyi tercih ederler.
Dışarıdan bakıldığında “uslu çocuk” gibi görünürler.
Öğretmenlerin sevdiği, ailesinin sorun çıkarmıyor diye rahat ettiği çocuklardır onlar.
Ama bazen o usluluk sağlıklı bir uyum değil, erken vazgeçiştir.
ünkü çocuk dediğimiz şey biraz da ihtiyaçtır.
Acıktığında ister.
Korktuğunda yaklaşır.
Üzüldüğünde ağlar.
Düştüğünde birinin kaldırmasını bekler.
Bir çocuk ihtiyaçlarını bastırmayı öğreniyorsa, orada gelişim kadar yalnızlık da vardır.
Yıllar geçer.
O çocuk büyür ama öğrendiği şey değişmez.
Yetişkin olduğunda herkesin yükünü taşır ama kendi yükünü kimseye veremez.
İnsanları çok iyi dinler ama kendinden bahsetmez.
Bir arkadaşını gece üçte sakinleştirebilir ama kendi kötü gecelerini tek başına geçirir.
İlişkilerde hep anlayan taraf olur.
Karşısındaki kırılmasın diye susar.
Ortam bozulmasın diye kendi duygusunu erteler.
“Benim için fark etmez” cümlesini çok sık kullanır.
Aslında fark ediyordur.
Ama ihtiyaç belirtmenin suçluluk duygusu yarattığı insanlar vardır.
Bu insanlar genellikle ilişkilerde “çok güçlü” görünür.
Fakat terapide en sık duyduğumuz cümlelerden biri şudur:
“Kimseye yük olmak istemiyorum.”
Bu cümlenin altında çoğu zaman kibarlık değil, derin bir korku vardır.
Çünkü bazı insanlar birine ihtiyaç duyarlarsa terk edileceklerini düşünür.
Bazıları duygularını gösterirse sevilmeyeceklerine inanır.
Bazılarıysa çocukken yaşadığı duygusal yalnızlığı tekrar yaşamaktan korkar.
Bu yüzden sürekli kontrollü olurlar.
Ağlayacakken toparlanırlar.
Yardıma ihtiyacı varken şaka yaparlar.
Kırıldıklarında “sorun değil” derler.
Gitmek istediklerinde biraz daha kalırlar.
Ve ilginç olan şudur:
Kimseye yük olmamaya çalışan insanlar, çoğu zaman en ağır yükleri tek başına taşırlar.
Çünkü insan bazen acısından değil, acısını tek başına taşımaktan yorulur.
Bugün birçok yetişkinin tükenmişlik dediği şeyin altında yalnızca iş stresi yok.
Bir ömür boyunca güçlü kalmaya çalışmanın yorgunluğu da var.
Herkesi idare etmek…
Kimseyi üzmemeye çalışmak…
Her şeyi kendi içinde çözmek…
Sürekli kontrollü olmak…
Bunlar dışarıdan “olgunluk” gibi görünse de insan ruhu sürekli dayanıklılık üzerine kurulamaz.
Bir noktadan sonra kişi şunu hissetmeye başlar:
“Ben herkes için varım ama biri benim için gerçekten var mı?”
İşte en derin yalnızlıklardan biri burada başlar.
Çünkü bazı insanlar kalabalıklar içinde bile yardım isteyemez.
Sevildiğini bilse bile rahatsızlık vermekten korkar.
Birinin gerçekten yanında kalacağına kolay kolay inanamaz.
Oysa ruh sağlığının önemli parçalarından biri yalnızca güçlü olmak değil, ihtiyaç duyabilmektir.
Birine yaslanabilmek…
Kırıldığında bunu söyleyebilmek…
Kötü hissettiğinde saklamamak…
Bazen taşıyamadığını kabul edebilmek…
Bunlar zayıflık değil, insan olmanın parçalarıdır.
Belki de bazı insanların öğrenmesi gereken şey şudur:
Sevilmek için sürekli güçlü olmak zorunda değilsiniz.
Bazen insan en çok, yük olacağını düşündüğü anda anlaşılınca iyileşiyor.
